Meer
Publicatiedatum: 12-11-2020

Inhoud

Uitgaven

40,29%

€ -42.124

x € 1.000
40,29% Complete

Inkomsten

12,05%

€ 12.657

x € 1.000
12,05% Complete

Saldo

6205,57%

€ -29.467

x € 1.000
Programma onderdelen

Programma 2 | Werk, jeugd en zorg

Uitgaven

40,29%

€ -42.124

x € 1.000
40,29% Complete

Inkomsten

12,05%

€ 12.657

x € 1.000
12,05% Complete

Saldo

6205,57%

€ -29.467

x € 1.000

Bestuurlijke hoofdlijnen

In de kaderbrief 2021 en de halfjaarrapportage 2020 is al melding gemaakt van de (structurele) tekorten in het sociaal domein vanaf 2020. Uw raad heeft hierover in de raadsvergadering bij de behandeling van de halfjaarrapportage van 22 september ook over gesproken. Voor het overgrote deel zijn dit autonome ontwikkelingen waar we als gemeente niet direct invloed op hebben, maar waar we wel mee te maken hebben. De tekorten zijn een feit, hoe ze ook ontstaan zijn en het college neemt haar verantwoordelijkheid. Wij kiezen er nadrukkelijk voor om het terugdringen van deze tekorten op ons te nemen. Wij stellen voor om een proces in te richten, waarbij integraal vanuit het sociaal domein besparingsmogelijkheden in beeld worden gebracht waaruit het college en raad voorstellen kunnen doen om de tekorten meerjarig en structureel op te lossen. Dit vergt tijd. We maken een start in het vierde kwartaal van 2020 en ronden deze exercitie af in het eerste kwartaal van 2021, zodat de opbrengst hiervan kan worden meegenomen in de Kaderbrief 2022. U heeft aangegeven betrokken te willen worden bij dit proces onder andere door mee te denken over mogelijke besparingen. In het proces dat wij voor ons zien, zal uw raad dan in positie worden gebracht. E.e.a. wordt voorbereid met de griffie en het seniorenconvent.

Transformatie
De transformatie in het sociaal domein geven wij vorm door te sturen op onze toegang en inkoop en door in te zetten op preventie. Dit vraagt om een doorontwikkeling van het sociaal team. De monitor Sociaal Domein werken we verder op en gaan we gebruiken om te sturen op de taakstelling. De monitor biedt een instrument om te kunnen sturen op de beweging die we willen maken en zien wij als belangrijk onderdeel om onze ambities te realiseren. Deze informatie helpt ons en u bij het maken van keuzes. 

In deze begroting gaat het niet alleen om het terugdringen van het tekort. We werken samen met onze partners door aan een gezondere en sterkere gemeente. Een gemeente waar inwoners zelfredzaam zijn en zo min mogelijk een beroep hoeven te doen op die gemeente. En waar dat wel nodig is, staan wij klaar. Er komen een aantal wetswijzigingen aan vanuit het Rijk, bijvoorbeeld op het gebied van schuldhulpverlening en de invoering van de nieuwe Wet Inburgering per 1 juli 2021. De voorbereidingen daarvan treffen we binnen onze gemeente. Maar waar dat beter is, trekken we regionaal op in bijvoorbeeld BOCE-verband.

Kansrijk opgroeien
We maken in 2021 werk van het doorbreken van generatie armoede, door middel van de start van het programma ‘Kansrijk opgroeien’. Met het programma leggen we een fundament waarmee de kansen worden vergroot van kinderen die in situaties leven waarin armoede van generatie op generatie wordt doorgegeven. De kracht van het programma is de breedte van de aanpak met interventies in privédomein, in onderwijs en sociale ruimte, werk en inkomen, de ruimtelijke omgeving en initiatieven vanuit inwoners zelf. Er worden met inwoners effectievere werkwijzen ontwikkeld in preventie en in de ondersteuning van kinderen en hun ouders. Dit gebeurt eerst in Poppenhare, Lootuinen en Tuindorp om, als deze succesvol zijn, de werkwijzen te verbreden naar de hele gemeente. Samenwerking met inwoners en partners, integraliteit en innovatie staan in de aanpak centraal. In deze begroting vindt u daar ook een financieel voorstel voor. Het is een diepte investering waar op korte termijn verandering in werkwijze zichtbaar zal zijn, maar het maatschappelijke effect meer op lange termijn zichtbaar wordt.

Jeugdhulp 
Voor wat betreft jeugdhulp zullen wij de aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek implementeren. Ook de moties die over jeugd en jeugdhulp, mede in relatie tot het onderwijs, die zijn aangenomen bij de Kadernota over dit onderwerp zullen wij hierin betrekken.

Re-integratie
Voor de arbeidsmarkt gaan we aan het werk met ‘Simpel Switchen in de re-integratieketen’. We kijken naar een meer integrale benadering van de Wmo en de Participatiewet en onderzoeken hoe we de ondersteuningsbehoefte centraal kunnen stellen i.p.v. de regeling waar iemand zich voor meldt. We houden ook rekening met het aflopen van de ondersteuningsmaateregelen van het Rijk (de TOZO en de NOW) in 2021. Wat de effecten hiervan zijn moet worden bezien. De eerste effecten zien we mogelijk in het vierde kwartaal van 2020, maar we weten medio 2021 pas meer over wat de gevolgen zijn voor onze gemeente.

Beleidskaders

De wettelijke taken zijn de norm voor onze uitvoering. Daarnaast zijn voor werk, jeugd en zorg de volgende documenten van belang: 

Wat willen wij bereiken?

Aanpakken laaggeletterdheid

We doorbreken het taboe op laaggeletterdheid en vergroten de taalvaardigheid van onze inwoners van jong tot oud. We richten ons op het bestrijden en voorkomen. Brede bewustwording bij organisaties en instellingen en bij onze inwoners is daarvoor van belang. In 2021 gaan we door met onze aanpak en willen we opnieuw 124 laaggeletterde volwassenen bereiken met een passend taaltraject. Waarbij we er nadrukkelijk voor kiezen om vooral in te zetten op het vergroten van het bereik van laaggeletterde inwoners met Nederlands als eerste taal (NT1).

Actief deelnemen aan de samenleving

We vinden het belangrijk dat onze inwoners actief deelnemen aan de samenleving. Door het doen van betaalde arbeid, vrijwilligerswerk en/of het geven van informele hulp. Het doel van onze ondersteuning is om meer inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt of met een arbeidsbeperking aan betaald werk te helpen.

Ook willen we de verbinding tussen vrijwilligersvraag en -aanbod blijven verbeteren. Veel verenigingen en stichtingen in onze gemeente hebben te maken met hetzelfde probleem. Namelijk het werven en behouden van vrijwilligers. Daar komt nog bij dat de ‘traditionele’ vrijwilliger, die zich voor langere tijd in een bepaalde functie aan een vereniging verbindt, verdwijnt. 

Actieve deelname vergunninghouders

De invoering van de nieuwe Wet inburgering, waarvan de ingangsdatum is verschoven van 1 juli 2021, wordt in 2020 en de eerste helft van 2021 verder voorbereid. In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten de regie over de inburgering. De vijf kernprincipes van de wet zijn tijdig starten, snelheid, maatwerk, dualiteit (combineren van leren van de taal en participatie) en kwaliteit. Gemeenten krijgen een centrale rol in de intake, de begeleiding van de inburgeringsplichtige vergunningshouders en de inkoop van de leerroutes inburgering. Het doel van de nieuwe wet is dat inburgeringsplichtige vergunninghouders vanaf het eerste moment goed worden begeleid zodat zij zo snel en volwaardig mogelijk kunnen meedoen in de Nederlandse samenleving, bij voorkeur via betaald werk. 

Doorbreken generatie-armoede

Een belangrijk deel van de armoede die in dit deel van het land bestaat, wordt al decennialang van generatie op generatie doorgegeven. Kenmerkend voor deze gezinnen is dat armoede zich niet beperkt tot het niet beschikken over voldoende geld, maar ook alle andere levensdomeinen raakt. Wij willen generatie-armoede bestrijden.  In het kader van de Regiodeal Zuid- en Oost-Drenthe gaan we aan de slag om een structurele vermindering van dit maatschappelijke probleem te realiseren door samen met de gezinnen in een periode van drie jaar de ‘ingrediënten’ te vinden om deze generatie-armoede te doorbreken.

Inspraak jongeren

We bevorderen en stimuleren de brugfunctie van de Jongerenraad tussen de gemeente en de jongeren in de gemeente.

Kinderen en jongeren groeien gelukkig, gezond en veilig op

Wij willen dat alle kinderen veilig, gezond en kansrijk zo thuis nabij mogelijk opgroeien. Wij vinden het belangrijk om in te zetten op beschermende factoren zodat kinderen hun schoolloopbaan ononderbroken afronden. Daarom zetten we actief in op voorkomen. We investeren in gezin, school, wijk en zorg en zorgen voor een goede verbinding om uiteindelijk de inzet van intensieve specialistische zorg te verminderen.

Onze ondersteuning is passend en toegankelijk

Medewerkers van Maatschappelijk Welzijn Coevorden (MWC) en medewerkers van de gemeente vormen samen ons gemeentelijk sociaal team dat als een netwerkorganisatie functioneert. Onze sociale teams zijn een belangrijk onderdeel in de keten van zorg en ondersteuning. De medewerkers hebben contacten met de organisaties op het gebied van zorg, welzijn, wonen en veiligheid binnen de gemeente, dit kunnen ook vrijwilligersorganisaties zijn. Vragen van inwoners komen via diverse kanalen bij de medewerkers van het sociaal team terecht, bijvoorbeeld via de huisarts, de woningbouwcoöperatie, een inwoner zelf, een vrijwilliger van Humanitas of een school, en ook via de gemeentelijke kanalen.  Samen met de inwoner wordt verkend welke oplossing het best passend is voor zijn/haar ondersteuningsvraag. Bij deze oplossingen wordt gestimuleerd om gebruik te maken van het eigen netwerk en de informele zorg die geboden kan worden. Hierbij zien wij erop toe dat deze informele ondersteuning niet overbelast wordt, zoals de ondersteuning door een mantelzorger. Uit recent onderzoek door het Steunpunt Mantelzorg in de gemeente Coevorden onder de bij hen geregistreerde mantelzorgers blijkt dat 35% van de mantelzorgers zich overbelast voelt. Het percentage werkende mantelzorgers is aanzienlijk gestegen. De combinatie werk en zorgen is een risico met betrekking tot overbelasting. Onze ambitie is om het percentage mantelzorgers dat zich overbelast voelt te verminderen.

Wij vinden het van belang dat er aandacht is voor de kwetsbare inwoners in onze gemeente. Niet elke inwoner ziet zelf zijn ondersteuningsvraag of kan deze aangeven. Dit betreft bijvoorbeeld inwoners met een psychische kwetsbaarheid, die langer thuis blijven wonen of  weer thuis komen wonen vanuit een beschermde woonvorm. Voor deze doelgroep is passende aandacht georganiseerd. We hebben adequate voorzieningen ingericht voor als er zich incidenten voordoen of thuis wonen niet langer mogelijk is. Uitgangspunt bij onze activiteiten zijn de wettelijke kaders: de zorgverzekeraar is verantwoordelijk voor behandeling, de gemeente voor het meedoen in de samenleving en de aandacht voor de sociale en fysieke omgeving van de kwetsbare inwoner.

Stimuleren verenigingsleven

Samen met onze inwoners zetten wij ons ervoor in dat accommodaties in stand blijven en voldoen aan de huidige behoefte en vraag naar kwaliteit. Daarnaast hechten wij een groot belang aan een duurzame exploitatie. Wij versterken en innoveren samen met sport-, beweeg- en cultuuraanbieders en vrijwilligersorganisaties. De grote diversiteit vraagt om inclusief en vraaggericht handelen.  

Vitale inwoners

We vinden het van groot belang dat de gezondheidsverschillen die er nu zijn tussen hoog- en  laagopgeleiden in onze gemeente kleiner worden. De kwetsbare inwoners ervaren een minder gelukkig en gezond leven en leven 7 jaar korter. Samen met de inwoners verkennen we wat nodig is om een echte verandering teweeg te brengen in de manier van kijken naar zorg, welzijn, gezondheid, leefstijl en de manier waarop we dit in gezamenlijkheid uitvoeren. Deze ontwikkeling is al in gang gezet door de start van de pilot Gezond Coevorden, waar zorg- en maatschappelijke organisaties bij zijn aangesloten. Hierbij gaat het om het welzijn en het welbevinden van onze inwoners. Wij gaan daarbij meer inzetten op preventieve maatregelen. Dit is ook aangegeven door de zorgaanbieders, maatschappelijke organisaties, vrijwilligers, mantelzorgers, scholen, werkgevers en inwoners die een rol hadden in de totstandkoming van het beleidsplan Samen Krachtig. Ook door de inzet van buurtsportcoaches versterken wij de uitvoering van de aanpak gezondheidsverschillen en stimuleren we een gezonde leefstijl.

Voorkomen van financiële problemen

Financiële problemen vormen vaak een basis voor meervoudige problematiek. Om deze reden is onze ondersteuning vooral gericht op het zoveel mogelijk wegnemen van stress bij inwoners die leven in armoede en/of met schulden, het voorkomen van problematische schulden en het terugdringen van problematische schulden. Vanaf 1 januari 2021 treedt de wetswijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking. Vroegsignalering wordt daarmee een wettelijke taak van de gemeente. Hierdoor krijgen wij signalen over achterstanden van huur, gas, water, warmte, licht en zorgverzekering. Deze signalen mogen wij vroegtijdig bundelen, persoonsgegevens tot ons krijgen en de inwoner actief benaderen.

Door de coronacrisis wordt er landelijk een toename verwacht van mensen met financiële problemen. We hopen door de vroegsginaleringstaak dat we deze mensen op tijd in beeld hebben en daardoor erger kunnen voorkomen.
Ook voorziet deze wijziging in een grondslag om schuldhulpverlening te bieden aan persoon die nog geen inwoner is van onze gemeente, denk bijvoorbeeld aan een gedetineerde.

Daarnaast bieden wij gerichte en laagdrempelige financiële ondersteuning aan de minima in onze gemeente, en hebben daarbij bijzondere aandacht voor de kinderen die opgroeien in deze gezinnen. Wij stimuleren het gebruik van de Doe-Mee-Pas. Daarnaast zetten wij ons in om financieel gezond gedrag te bevorderen, in het bijzonder onder jongeren.

Beleidsindicatoren

Indicator Eenheid Jaar Waarde
Coevorden
Werkloze jongeren % 2018 2,0%
Kinderen in uitkeringsgezin % 2018 7,0%
Niet sporters % 2016 57,0%
Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar* 2019 199,60
Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners* 2019 332,90
Jongeren met delict voor rechter % 2018 1,0%
Jongeren met jeugdbescherming % 2019 1,1%
Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar 2019 10,8%
Jongeren met jeugdreclassering % 2019 0,3%
Netto arbeidsparticipatie % 2019 65,4%
Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12-18 jaar* aantal per 10.000 inwoners 2019 106,00
Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) % 2018 1,8%
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners* 2019 570,00
* Meeteenheden zijn gewijzigd ten opzichte van vorige publicatie

Wat mag het kosten?

Wij hebben de volgende uitgaven en inkomsten begroot. 

Bedragen x €1.000
Exploitatie 2021 2022 2023 2024
Lasten
Sport 1.143 1.283 1.281 1.279
Gezondheidszorg 763 649 649 649
Algemene voorzieningen 2.226 2.194 2.195 2.195
Preventie 1.192 1.192 1.192 1.192
Inkomen 13.768 13.768 13.768 13.768
Participatie 5.769 5.761 5.662 5.712
Individuele voorzieningen 17.262 16.647 16.636 16.636
Totaal Lasten 42.124 41.495 41.383 41.431
Baten
Sport 0 0 0 0
Algemene voorzieningen 0 0 0 0
Preventie 0 0 0 0
Inkomen 12.042 12.042 12.042 12.042
Participatie 0 0 0 0
Individuele voorzieningen 453 653 853 1.053
Totaal Baten 12.495 12.695 12.895 13.095
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -29.629 -28.800 -28.488 -28.336
Onttrekkingen
Sport 162 162 162 162
Algemene voorzieningen 0 0 0 0
Totaal Onttrekkingen 162 162 162 162
Stortingen
Sport 0 0 0 0
Algemene voorzieningen 0 0 0 0
Totaal Stortingen 0 0 0 0
Mutaties reserves 162 162 162 162