Jaarrekening 2025

Algemeen
Wij hebben de jaarrekening opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) daarvoor aan provincies en gemeenten geeft.
De waardering van de activa en de passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten (verkrijgings- of vervaardigingsprijs). Tenzij anders is vermeld, zijn de activa en de passiva opgenomen tegen nominale waarden.

Uitgangspunt is dat baten en lasten worden toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten nemen wij op voor zover wij deze op de balansdatum hebben gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar nemen wij in acht indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendopbrengsten nemen wij als bate op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld of de algemene vergadering van aandeelhouders daarover een besluit heeft genomen.

Personeelslasten
Personeelslasten rekenen wij in principe toe aan het boekjaar waarop zij betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen met een vergelijkbaar volume rekenen wij sommige personele lasten echter toe aan de periode waarin de uitbetaling plaatsvindt; daarbij denken wij bijvoorbeeld aan componenten als overlopende vakantiegeldverplichtingen en verlofaanspraken.

Vaste activa              
De vaste activa waarderen wij tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs, verminderd met afschrijvingen. Ten aanzien van de afschrijvingstermijnen hanteren wij de volgende uitgangspunten.

Materiële vaste activa met economisch nut worden lineair afgeschreven in de volgende termijnen:

Wijziging ten opzichte van 2024: op 12-11-2024 heeft de Raad de geactualiseerde nota Activabeleid vastgesteld. Hierin is opgenomen dat de afschrijvingstermijn van nieuwbouw (bedrijven en scholen) is gewijzigd naar 50 jaar (was 40 jaar).

• 80 jaar: aanleg rioleringen;
• 50 jaar: Wegen, fiets- en voetpaden(beton);
• 50 jaar: nieuwbouw bedrijfsgebouwen en scholen;
• 30 jaar: Aanleg plantsoenen, parken en onderbouw kunstgrasvelden;
• 25 jaar: renovatie, restauratie en groot onderhoud woonruimten, bedrijfsgebouwen, bruggen en archiefinstallaties;
• 15 jaar: technische installaties van bedrijfsgebouwen en zonnepanelen;
• 10 jaar: veiligheidsvoorzieningen bedrijfsgebouwen, telefooninstallaties, meubilair, tractoren, gladheidsbestrijdingsmaterieel en toplaag kunstgrasvelden;
• 8 jaar: vrachtauto’s en verzamelcontainers voor ondergrondse opslag;
• 7 jaar: bestel- en personenauto’s;
• 5 jaar: automatiseringsapparatuur, werktuigen en gereedschappen;
• 3 jaar: softwarepakketten.

Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven.

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut, zoals wegen, bruggen en parken, worden geactiveerd en over de verwachte toekomstige levensduur afgeschreven. Deze verwerkingswijze is van kracht op nieuwe investeringen na 1 januari 2017 en is conform de gewijzigde richtlijnen van het BBV per genoemde datum. De enige uitzondering op het verplicht activeren zijn kunstvoorwerpen met een cultuurhistorische waarde. Deze mogen niet worden geactiveerd.

Bijdragen van derden worden direct op een activum in mindering gebracht.  Ingeval van activering wordt een actief lineair afgeschreven in maximaal de volgende termijnen:

• 40 jaar: aanleg en vervanging van bruggen;
• 25 jaar: reconstructie bruggen;
• 20 jaar: aanleg, vervanging en reconstructie van wegen, fiets- en voetpaden (asfalt en elementen) en openbare verlichting;
• 50 jaar: aanleg, vervanging en reconstructie van wegen, fiets- en voetpaden (beton);
• 10 jaar: verkeer remmende maatregelen, verkeersregelinstallaties en straatmeubilair.

Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 25.000 worden niet geactiveerd. Een uitzondering geldt voor gronden en terreinen; deze worden altijd geactiveerd.

Duurzame waardevermindering van vaste activa
Afwaardering van bedrijfseconomisch vastgoed vindt plaats als de directe opbrengstwaarde lager is dan de boekwaarde. Lagere taxatiewaarden dan de boekwaarden van onroerende zaken zijn hierbij als duurzame waardedaling in aanmerking genomen. Afwaardering van maatschappelijk vastgoed vindt plaats indien de directe opbrengstwaarde lager is dan de boekwaarde en er ten opzichte van de huidige functie geen (bestuurlijke) intentie is voor duurzame exploitatie. 

Financiële vaste activa 
De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten), de jaarlijkse aflossingen, afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid op de boekwaarde in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de marktwaarde van de aandelen daalt tot onder de verkrijgingsprijs, vindt afwaardering naar deze lagere marktwaarde plaats.

Voorraden
De voorraden bouwgrond in exploitatie hebben wij gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs/vervaardigingsprijs. Winsten worden genomen op basis van de percentage of completion (POC) methode. Zolang daarvan geen sprake is, brengen wij de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingskosten in mindering. De waardering van de in exploitatie genomen gronden is gebaseerd op de inzichten van ultimo 2025 en de daarbij behorende inschatting van uitgangspunten, parameters en risico’s. Uiteraard betreft dit een inschatting die omgeven is door onzekerheden, die periodiek wordt herzien en waarbij de waardering in het komende jaar zowel positief als negatief kan uitvallen. In de paragraaf grondbeleid treft u de toelichting op het grondbeleid in 2025 aan. 

Algemene uitkering uit het gemeentefonds 
Wij baseren het accres van het gemeentefonds op basis van de septembercirculaire. Dit is het publicatiemoment van de Miljoenennota op Prinsjesdag. Eventuele gevolgen van de ontwikkeling van de rijksuitgaven via de trap-op-trap-af systematiek, die bekend worden na de septembercirculaire, worden nog niet doorvertaald in het accres. De decembercirculaire is geen bijstellingsmoment voor het accres. Het definitieve accres voor afgelopen jaar wordt volgens de gebruikelijke systematiek bekend in de meicirculaire en ook in het volgend jaar verwerkt als afwikkelingsverschil.

Niet in exploitatie genomen gronden
Conform BBV hebben wij de boekwaarde van de niet in exploitatie genomen gronden overgebracht naar materiële vaste activa.

Pensioenvoorziening politieke ambtsdragers 
Wij hebben uitvoering gegeven aan de stellige uitspraak van de commissie BBV:

• Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek moeten per 31 december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen gelijkstellen aan de prognose uit het onderzoek (bedrag C uit de brief) en rekening te houden met de gewijzigde verplichtingen over 2025.
• Gemeenten die niet hebben deelgenomen, moeten de pensioenverplichting onderbouwen volgens dezelfde methodiek. Verwacht wordt dat een verhoging van 10% tot 20% nodig is.
• De voorziening dient jaarlijks te worden herzien tot het moment van overdracht aan ABP.
• In de jaarrekening moet een toelichting worden opgenomen over de mogelijke vrijval van de voorziening (bijvoorbeeld door rentestijging) en de einddatum van overdracht naar ABP. Eventuele vrijval kan worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve om toekomstige dotaties te dekken.

Uitzettingen korter dan één jaar
De vorderingen waarderen wij tegen de nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid hebben wij op de vorderingen een voorziening in mindering gebracht.

Overlopende activa en liquide middelen
De overlopende activa en de liquide middelen waarderen wij tegen de nominale waarde.

Reserves
In het BBV worden reserves omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die vanuit bedrijfseconomisch oogpunt vrij te besteden zijn. De vaststelling van de noodzakelijke omvang van reserves is een zaak van de gemeenteraad. Daarom worden reserves ook wel onderverdeeld in algemene en bestemmingsreserves. Zodra de raad aan een reserve een bepaalde bestemming heeft gegeven, is er sprake van een bestemmingsreserve. Om die reden kunnen bestemmingsreserves naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Heeft een reserve geen bestemming dan wordt het een algemene reserve genoemd.

Voorzieningen
Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen (schulden) van de gemeente. Om die reden kunnen voorzieningen naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De vorming van een voorziening, dan wel een dotatie aan een reeds bestaande voorziening, is als een last in het betreffende boekjaar verantwoord. Alle aanwendingen aan voorzieningen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht en in het verslagjaar niet ten laste van de exploitatie verantwoord.

Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Voor het bepalen van het “jaarlijks vergelijkbaar volume” is een tijdsperiode van vier jaar gehanteerd. Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan.

Vanaf 1 januari 2028 worden de pensioenen van politieke ambtsdragers ondergebracht bij het ABP in het kader van de Wet toekomst pensioenen. De voorziening voor pensioenen oud-wethouders dient conform BBV bij de jaarrekening 2025 op het niveau te worden gebracht van de aanstaande waardeoverdracht. Voor de berekening van de voorziening pensioenen oud-wethouders is de berekeningsdatum 31-12-2025. De rekenrente bedraagt 2,954%. Voor gepensioneerden en niet-gepensioneerden zijn dezelfde grondslagen gehanteerd. De dekkingsgraad van ABP was eind 2025 123,5%.

In de jaarrekening 2025 hebben wij alle oud-wethouders opgenomen in onze voorziening. De oud-wethouders die voorheen in onze exploitatiebegroting waren opgenomen hebben wij conform richtlijn BBV per 31-12-2025 ook, op basis van de bovengenoemde parameters, opgenomen in de voorziening pensioen oud-wethouders.

Vaste schulden
De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. De vaste schulden waarderen wij tegen de nominale waarde, verminderd met de betaalde aflossingen. Voorzieningen worden gevormd op basis van de omvang van verplichtingen en/of risico’s die redelijkerwijs zijn in te schatten.

Vlottende passiva
De posten opgenomen onder de vlottende passiva waarderen wij tegen de nominale waarde.

Borg- en garantstellingen
Voor zover leningen door de gemeente zijn gewaarborgd, hebben wij buiten de telling van de balans het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per ultimo boekjaar opgenomen. In de toelichting op de balans hebben wij nadere informatie hierover opgenomen.

Algemene grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording
Voor een toelichting op de rechtmatigheid verwijzen we naar de nota rechtmatigheid 2025.

Wij geven in onderstaand overzicht de volgende informatie weer:

• Gerealiseerde baten en lasten per programma;
• Gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen; 
• Gerealiseerde kosten van overhead; 
• Het bedrag van de heffing voor Vennootschapsbelasting; 
• Het saldo van baten en lasten vòòr de reservemutaties; 
• De toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves; 
• Het gerealiseerde resultaat over 2025 na de reservemutaties. 
  
  Wij verwijzen u voor een toelichting op de verschillen naar het jaarverslag. De zes programma's sluiten wij af met de beantwoording van de vraag 'Wat heeft het gekost?' en de toelichting op de significante verschillen. De wijze waarop wij de post 'onvoorzien' hebben ingezet, hebben wij toegelicht bij de verschillen van programma 6 en de informatie onder de tegel 'financiën'. 
  
  

Onderstaand geven wij per programma een specificatie van de gerealiseerde baten, lasten en reservemutaties.

Het voorlopig resultaat van het jaar 2025 laat een overschot zien van € 2.185.000. Het positief saldo kwam voor een groot deel doordat diverse voorgenomen bestedingen niet zijn gerealiseerd. Belangrijkste oorzaken daarvan zijn dat we evenwicht zoeken in het terugdringen van onze personeelskosten (salaris en inhuur) versus de steeds schaarser en duurder wordende markt voor het wegzetten van opdrachten. Deze werkzaamheden verwachten we in 2026 en deels na 2026 te realiseren. 

Het voorlopige resultaat 2025 is het resultaat ten opzichte van de bestuursrapportage 2025, waarin door de raad is bijgestuurd op een te verwachten financiële tekort door € 3,8 miljoen, door uit de algemene reserve extra budget ter beschikking te stellen. De belangrijkste oorzaken hiervoor waren de overschrijdingen binnen de jeugdzorg en de tijdelijk hogere kosten voor personeel en inhuur. Voor de volledige toelichting verwijzen we naar de bestuursrapportage 2025.

In het resultaat is rekening gehouden met een nieuwe en verplichte dotatie aan de voorziening voor oud-wethouders van € 1,4 miljoen (i.v.m. de overdracht pensioenen naar het ABP vanaf 2028). Als we de dotatie aan deze voorziening buiten beschouwing laten, dan is de conclusie dat het positieve resultaat het tekort in de bestuursrapportage 2025 nagenoeg compenseert. Als de raad besluit tot resultaatsbestemming door overheveling, wordt deze onttrokken uit de algemene reserves en is dit feitelijk het negatieve resultaat. 

Voor een juist beeld van de jaarrekening 2025 is het belangrijk om het resultaat van de programma’s 1. Bouwen voor de samenleving, 2. Duurzaamheid, 3. Samen en 4. Eigenheid dorpen en wijken in samenhang met het programma 5. Fundering voor de toekomst te lezen. Binnen programma 5 worden namelijk centraal de personeelskosten van de andere programma’s verantwoord, inclusief inhuur. Daarbij vindt er geen interne doorbelasting plaats naar de verschillende programma’s.

Het totale tekort op de personeelskosten (salarissen en inhuur) is € 2,4 miljoen. M.b.t. de overschrijding van de personeelskosten is in 2025 de focus gelegd op het terugdringen van de inhuur. Het effect zal ook het komende jaar zichtbaar worden. Het structureel beheersen van de personeelskosten zal ook in 2026 een hoge prioriteit krijgen. Een gedetailleerde toelichting op de ontwikkeling van de personeelskosten is te vinden in het programma 5 'Fundering voor de toekomst'.

Hieronder lichten we in grote lijnen (posten groter dan  € 250.000)  toe wat het verschil is tussen het rekeningresultaat 2025 en het begrote resultaat 2025. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we u naar de toelichting op de verschillen per programma.

De grootste voordelen doen zich voor bij de volgende producten:

Programma 1, Bouwen voor de samenleving

Ruimtelijke ontwikkeling, incidenteel voordeel € 296.000
Het incidentele voordeel op dit product wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een aantal uit 2024  niet benutte budgetten. Voor de Omgevingswet gaat het om een niet benut budget van in totaal € 309.000. Daarnaast is er sprake van een niet budget budget in het kader van het Omgevingsprogramma buitengebied van € 73.000.  Binnen dit product is ook een incidenteel nadeel van circa € 130.000 in verband met de uitbetaling van een planschadevergoeding. Voor circa € 44.000 is er sprake van meerdere kleine verschillen.

Wonen en leefomgeving, incidenteel voordeel € 936.000
Binnen de product bevinden zich meerdere niet benutte budgetten die het voordeel verklaren:
Volkshuisvestingsfonds € 400.000;
Actualisatie Woonvisie € 85.000;
Flexwonen € 449.000.
Daarnaast is er sprake van kleine verschillen voor een bedrag van € 2.000.

Bovengrondse infrastructuur, incidenteel voordeel € 703.000
Het voordeel wordt onder andere veroorzaakt door het niet volledig benutten van het incidentele impuls bedrag van € 1,0 mln voor wegonderhoud. Dit betreft een voordeel van € 487.000. Om de Impulsgelden en beschikbare budgetten voor wegonderhoud effectief te besteden zijn in 2025 meerjarige raamovereenkomsten opgesteld en gegund aan twee aannemers. De voorbereiding van deze raamovereenkomsten heeft meer tijd gekost. Hierdoor heeft de uitvoering vertraging opgelopen. Door zorgvuldig de raamovereenkomsten opgesteld te hebben kunnen wij de komende jaren volop bezig met uitvoering van de werkzaamheden. Met het gunnen van de overeenkomsten zijn (financiële) verplichtingen aangegaan gedurende de looptijd van de overeenkomst.

Daarnaast hebben wij extra inkomsten ontvangen voor leges voor de aanleg van kabels en leidingen. Dit levert een voordeel op van circa € 116.000. Ook vallen, door het doorschuiven van investeringen, de kapitaallasten lager uit. Dit levert een voordeel op van € 143.000.  De kosten op deelproduct Openbare verlichting  zijn circa € 303.000 hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere energielasten. Het deelproduct verkeersregelingen heeft een voordeel van € 160.000. Dit wordt met name veroorzaakt door een eenmalige  vergoeding van ProRail van circa € 101.000, daarnaast zijn er minder kosten voor regulier onderhoud gemaakt.  Voor circa € 100.000 is er sprake van meerdere kleine verschillen op de verschillende deelproducten binnen dit product. 

Programma 2, Duurzaamheid

Vastgoed, incidenteel voordeel van € 1.025.000
Dit voordeel wordt voor een groot deel veroorzaakt door hogere huuropbrengsten en in rekening gebrachte servicekosten. In 2025 heeft er een inhaalslag inzake de doorbelasting plaatsgevonden. Dit levert een incidenteel voordeel op van circa € 340.000. Ook hebben wij in 2025 minder kosten gehad inzake gas, water en elektra. Dit voordeel is circa € 600.000. Het restant van € 85.000 wordt veroorzaakt door meerdere kleine verschillen. Voor verdere toelichting op dit product verwijzen wij tevens naar de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.

Duurzaamheid, incidenteel voordeel € 1.106.000
Dit incidentele voordeel bestaat voor € 637.000 uit niet benutte budgetten. Hierover zijn afspraken gemaakt voor het komende jaar (zie afspraken paragraaf "overlopende budgetten"). De overige € 469.000 bestaat voor € 234.000 uit niet benutte budgetten uit voorgaande jaren die kunnen vrijvallen ten gunste van het resultaat. De dan nog resterende € 235.000 bestaat uit structurele budgetten voor duurzaamheid die ook vrij kunnen vallen ten gunste van het resultaat over 2025. In 2025 hebben wij maximaal gebruikt gemaakt van de van het Rijk ontvangen middelen voor de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). Door gebruik te maken van deze regeling hebben wij minder gebruik hoeven te maken van de eigen beschikbaar gestelde middelen voor duurzaamheid. Dit is de voornaamste oorzaak voor het bedrag van in totaal € 346.000 dat vrijvalt ten gunste van het resultaat. 

Programma 3, Samen

Algemene Voorzieningen, incidenteel voordeel € 268.000
Innovaties sociaal domein, voordeel € 148.000  
In 2025 zijn we vanuit het programma Kansrijk Opgroeien gestart met het verkennen van een alternatieve werkwijze, met de pilot Kansrijk Coevorden. Deze pilot loopt twee jaar en hiervoor is een budget van €150.000 beschikbaar gesteld. Van dit budget is in 2025 €20.000 besteed. Voor 2026 zijn specifieke afspraken gemaakt voor niet benutte budgetten (zie afspraken paragraaf "overlopende budgetten"). 
Binnen het programma is niet het volledige budget gebruikt,  mede omdat we voor de verkenning van de Kansrijk-aanpak middelen vanuit de regiodeal konden krijgen.

Algemene voorzieningen, incidenteel voordeel € 120.000
We constateren een positief resultaat van € 70.000 binnen de maatschappelijke opvang, voornamelijk doordat de afname van opvangdiensten bij een specifieke aanbieder is beëindigd. Daarnaast is € 20.000 minder besteed aan blijken van waardering voor mantelzorgers. Ook de uitgaven voor algemene GGZ-voorzieningen zijn € 26.500 lager uitgevallen dan verwacht. Het resterende negatieve saldo van € 3.500 wordt verklaard door enkele kleinere afwijkingen binnen dit product.

Participatie, incidenteel voordeel € 272.000
Het resultaat van de Emco-Groep is beter uitgevallen dan vooraf verwacht. Hierdoor ontstaat in 2025 een financieel voordeel van € 375.000 op de gemeentelijke bijdrage aan het exploitatiesaldo van Emco. Daarnaast is er een voordeel van € 68.000 ontstaan uit de Rijksvergoeding voor de uitvoeringskosten van de Participatiewet in Balans. Deze middelen zijn in 2025 niet aangewend. 
Binnen het onderdeel Inburgering is in 2025 een financieel nadeel zichtbaar van € 189.000. Dit nadeel ontstaat voornamelijk doordat de huisvestingstaakstelling voor statushouders in 2025, net als in 2024, niet volledig is gehaald. Hierdoor ontvangen wij minder middelen vanuit het Rijk. Dit terwijl wij voor de statushouders waarvoor wij (nog) geen middelen ontvangen, omdat ze nog niet daadwerkelijk gehuisvest zijn in de gemeente, wel kosten maken. Deze statushouders volgen namelijk al wel taallessen, in het kader van de vroege start, die bekostigd moet worden. 

Individuele voorzieningen, incidenteel voordeel € 1.069.000
Ondersteuning minima, voordeel € 502.000
De Doe-Mee-Pas en armoedebestrijding laten een voordeel van € 113.000 zien. In 2025 zijn de inkomensgrenzen voor de Doe Mee Webwinkel verruimd van 110% naar 120% van het sociaal minimum, en voor het Kindpakket naar 130%. Ondanks deze uitbreiding is een aanzienlijk deel van het budget niet benut en bleef het aantal toekenningen lager dan verwacht. Door de verruiming in de zomer van 2025 werd het budget met terugwerkende kracht verhoogd, maar inwoners moesten zichzelf aanmelden. Hoewel de gemeente hierover via meerdere kanalen heeft gecommuniceerd, zijn de in aanmerking komende inwoners niet rechtstreeks geïnformeerd per brief. Het beperkte gebruik komt mogelijk doordat inwoners niet wisten dat zij zelf actie moesten nemen. Voor 2026 wordt overwogen om gerichte brieven te versturen om het bereik te vergroten. Daarnaast blijkt een groep inwoners al jarenlang recht te hebben op de regeling maar deze niet te verzilveren. Een reden hiervoor kan zijn dat de toekenning ambtshalve wordt verlengd. Ook hier kan actieve communicatie in het nieuwe jaar bijdragen aan meer bewustwording en gebruik.
Er is minder gebruik gemaakt van Kinderopvang binnen de bijzondere bijstand dan begroot; dit laat een positief verschil zien van €82.000. Daarnaast is dit jaar de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek van start gegaan. We hebben hierbij minder budget benut dan oorspronkelijk was toegewezen. Dit resulteert in een financieel voordeel van € 48.500. Ook zien we minder kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van €126.000. Als laatste zien wij een dalende trend in de uitgaven van bijzondere bijstand. In 2025 geeft dit een voordeel van € 147.000.
De overige € 15.000 zijn kleine verschillen in de overige kosten binnen dit deelproduct.

Wmo, incidenteel/ structureel voordeel 532.000
In 2025 resteert circa € 532.000 binnen het budget voor individuele Wmo-voorzieningen. Het grootste voordeel ontstaat bij de schoonmaakhulp, waar door een gewijzigde werkwijze in het indiceren in combinatie met een gewijzigd contract meer efficiëntie is bereikt en een besparing van € 320.000 wordt gerealiseerd. De ontvangsten uit eigen bijdragen vallen € 64.000 hoger uit dan begroot. De vervoerskosten blijven stabiel, terwijl eerder rekening werd gehouden met een stijging, wat resulteert in een positief effect van € 77.000. Daarnaast dalen de kosten voor PGB-begeleiding met € 61.000, dit is te verklaren doordat bij de aanvraag sterker gecontroleerd wordt op de te leveren kwaliteit van de begeleiding in de vorm van een PGB. Hierdoor wordt een PGB vaker afgewezen en wordt doorverwezen naar zorg in natura. De overige afwijkingen binnen dit deelproduct bedragen gezamenlijk € 10.000.

Veiligheidsbevorderende maatregelen, incidenteel voordeel € 782.000
Het voordeel op dit product bestaat uit een aantal elementen. De kosten voor inhuur van boa’s in 2025 hoger geweest dan begroot. Dit levert een nadeel op van circa € 110.000. Dit wordt veroorzaakt door:

• Extra inhuur, zodat er voldoende BOA capaciteit beschikbaar was in de avonduren en in de weekenden (3 BOA’s in vaste dienst, er moet altijd 1 extra BOA ingehuurd worden);
• Extra inhuur tijdens evenementen vanwege verminderde capaciteit politie.

Daarnaast is er sprake van een niet ingezet budget voor het vormen van beleid voor inclusie en diversiteit van € 30.000 en zijn de kosten voor de opvang van asieldieren circa € 30.000 hoger geweest dan begroot. Verder zijn er meerdere kleine verschillen binnen dit product. 

Crisisbeheersing, incidenteel voordeel € 943.000
De verklaring van dit incidentele voordeel bestaat voornamelijk uit een voordeel van circa € 953.000 op het project ontheemden Oekraïne. Op basis van de normvergoeding hebben wij in 2025 recht op een bijdrage vanuit het Rijk van € 44 per opvangbed per dag. Dit resulteert in een totale vergoeding van circa € 3,63 miljoen over 2025. De gemaakte kosten in 2025 zijn circa € 2,67 miljoen.

Programma 6, Financien en dekkingsmiddelen

Algemene baten en lasten, incidenteel voordeel € 3.515.000
Het saldo op product algemene baten en lasten bestaat uit de onderstaande stelposten.

• Stelpost onvoorzien: voordeel € 100.000
  De stelpost onvoorzien heeft een omvang van € 100.000. In 2025 is geen gebruik gemaakt van deze stelpost en valt daarom volledig vrij in het jaarrekeningresultaat.
• Stelpost vervangingsinvesteringen: voordeel € 300.000
  De stelpost vervangingsinvesteringen heeft een omvang van € 300.000. In 2025 is geen gebruik gemaakt van deze stelpost en valt daarom volledig vrij in het jaarrekeningresultaat.
• Stelpost afrondingsverschillen: € 50.000
  De stelpost afrondingsverschillen heeft een omvang van € 50.000. In 2025 is geen gebruik gemaakt van deze stelpost en valt daarom volledig vrij in het jaarrekeningresultaat.
• Stelpost vrije begrotingsruimte: € 2.973.000
  De stelpost vrijebegrotingsruimte is in 2025 gevuld met inkomsten vanuit de Algemene Uitkering die beschikbaar zijn gesteld bij de septembercirculaire. De stelpost is na toevoeging van deze middelen niet meer ingezet. Per saldo resteert er derhalve nog een bedrag van € 2.973.000. Dit bedrag valt vrij in het jaarrekeningresultaat.
• Onttrekking algemene reserve: € 92.000
  Conform de besluitvorming bij het Jaarverslag 2024 hebben wij € 92.000 vanuit het resultaat over 2024 gestort in de bestemmingsreserve Woonwagenbeleid. Deze was niet begroot voor 2025 en levert derhalve een voordeel op van € 92.000 in programma 6. In programma 2 onder het product Vastgoed is het nadeel verantwoord in verband met de storting in de bestemmingsreserve Woonwagenbeleid. 
  
  

De grootste nadelen treden op bij de volgende producten:

Programma 2, Duurzaamheid

Groen en landschap, incidenteel nadeel € 462.000
De overschrijding op dit product wordt met name veroorzaakt door de langere groeiseizoenen.  Door klimaatveranderingen begint het groeiseizoen steeds vroeger en loopt deze periode langer door. Hierdoor dient er er langer ingezet te worden op grasmaaien en plantsoenonderhoud. Ook hebben wij te maken gehad met sterke prijsstijgingen materialen, arbeid (inhuur) en aannemers die voor ons werken.  De middelen voor boomveiligheidscontrole (€ 140.000) zijn in 2025 niet besteed. Deze boomveiligheidscontrole komt voort uit een wettelijke zorgplicht voor boomeigenaren en geeft ons inzicht waar we in onze planning prioriteit op moeten zetten. Voor 2026 zijn afspraken gemaakt over niet benutte budgetten (zie afspraken paragraaf "overlopende budgetten").

Bestemmingsheffingen, incidenteel nadeel € 627.000
Dit nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt door €613.000 minder opbrengsten van de Afvalstoffenheffing.  Doordat onze inwoners het afval beter scheiden zijn er minder ledigingen van de restafvalcontainer gedaan dan vooraf geprognotiseerd. Dit heeft een positief effect op de VANG-doelstellingen, maar een incidenteel negatief effect op de financiën binnen dit product. Ook zijn er € 97.000 minder opbrengsten uit begraafplaatsrechten. We zien dat meer mensen kiezen voor crematie. Ook natuur begraven wordt steeds vaker gedaan. In de opbrengst van de rioolheffing zien wij een stijging van € 83.000. Deze stijging komt met name door een toename van het aantal aansluitingen.

Programma 5, Fundering voor de toekomst

Burgemeester en wethouders, incidenteel nadeel € 1.429.000
Vanaf 1 januari 2028 worden de pensioenen van politieke ambtsdragers ondergebracht bij het ABP in het kader van de Wet toekomst pensioenen. Onze voorziening voor pensioenen oud-wethouders dient conform BBV bij de jaarrekening 2025 op het niveau te worden gebracht van de aanstaande waardeoverdracht. Hierdoor hebben wij een extra storting van circa € 1,3 miljoen moeten doen in onze voorziening. Het overige verschil wordt veroorzaakt door hogere salariskosten dan begroot, circa € 90.000. Het restant wordt veroorzaakt door meerdere kleine verschillen.

Bedrijfsvoering, incidenteel nadeel € 3.351.000

Automatisering, nadeel € 547.000
In de Berap 2025 hebben we een verwachte overschrijding van de dienstverlening van de gemeente Emmen gemeld. Over het werkelijke bedrag van de overschrijding waren we ten tijde van de Berap in gesprek. De door Emmen doorbelaste kosten over 2025 voor licenties, devices en ondersteuning vallen uiteindelijk hoger uit door hogere bezetting (inhuur en formatie) binnen onze organisatie en door hogere kosten, welke aan Coevorden worden doorberekend. De hogere doorbelasting van Emmen is structureel,  in de kaderbrief 2027 gaan wij deze structureel hoger kosten nader duiden. 

ICT - samenwerking, voordeel € 192.000
Het voordeel bestaat uit de aanbesteding voor een nieuw zaaksysteem die in 2025 is afgerond en de voorbereidingen die zijn getroffen voor de implementatie van processen en producten in het nieuwe zaaksystem. Het in 2025 beschikbaar gestelde bedrag van € 164.000 is bestemd voor deze implementatie, welke in 2026 wordt uitgevoerd. Voor niet benutte budgetten zijn afspraken gemaakt voor 2026 (zie paragraaf "overlopende budgetten"). Daarnaast is er nog een overig voordeel van € 28.000

Teamkostenplaatsen, Overige personele kosten en Vrijval voorziening functiewaarderingssysteem nadeel € 2.448.000
Voor een volledig beeld van de salarissen en inhuur moeten de teamkostenplaatsen, de overige personele kosten en de vrijval functiewaarderingssysteem worden opgeteld.

Teamkostenplaatsen, nadeel € 4.767.000
Binnen dit deelproduct worden de salarissen en inhuur verantwoord voor alle programma's. De bezetting is, mede door het gewenste ambitieniveau vanuit de Raad, hoger dan de beschikbaar gestelde formatie. Het totaal van het personeelsbudget is dan ook overschreden. Het ziekteverzuim is hoger dan 2024. De inhuur is gedurende het jaar stap voor stap teruggebracht en voldoet eind 2025 aan de doelstelling van 20% inhuur tov eigen personeel. De financiële effecten van de lagere inhuur hebben, doordat deze gedurende het jaar plaatsvonden, een beperkt effect op boekjaar 2025. De overschrijding van de personeelskosten wordt deels gecompenseerd door het beschikbare budget uit het deelproduct "Overige personele kosten".

Overige personele kosten, voordeel € 2.021.000.
Het deelproduct overige personeelskosten heeft een voordeel van circa € 2 mln. Dit voordeel wordt met name veroorzaakt door de middelen die door de gemeenteraad beschikbaar zijn gesteld bij de bestuursrapportage ter dekking van het tekort op personeel. Dit is een bedrag van € 1,5 mln.  Tevens is op dit deelproduct een bedrag van € 484.000 beschikbaar ter dekking van stijging van de salariskosten.

Vrijval voorziening functiewaarderingssysteem, voordeel € 298.000.
De voorziening voor de implementatie van ons nieuwe functiewaarderingssysteem hebben wij vrij laten vallen in 2025. Dit betreft een voordeel van € 298.000. De kosten voor onder andere ARBO en overige personeelskosten zijn wel hoger dan begroot.

Implementatie regiesysteem Sociaal domein, nadeel € 300.000
In de berap hebben wij gemeld de implementatiekosten regiesysteem Sociaal domein ten bedrage van €140.000 naar investeringen over te halen. Uit nadere beoordeling van de regels voortkomend uit de BBV blijkt echter dat de kosten voor het regiesysteem niet als investering mag worden zien. Deze kosten drukken derhalve op het resultaat van 2025. Daarnaast zijn de kosten € 160.000 hoger uitgevallen, en bestaan uit voornamelijk extra inhuur leverancier en daaraan verbonden adviseurs.

Programma 6, Financien en dekkingsmiddelen

Financiering en dividend, incidenteel nadeel €458.000
Het nadeel op dit product is veroorzaakt door een administratieve fout bij het maken van een begrotingswijziging. 

Algemene uitkering Gemeentefonds, incidenteel nadeel € 1.424.000
Het incidentele nadeel in 2025 wordt veroorzaakt door correcties en aanpassingen van maatstaven op voorgaande jaren. Een groot deel wordt verklaar door een aanpassing van de maatstaven "lage inkomens met drempel" en "inwoners met laag opleidingsniveau met drempel".  Deze maatstaven zijn met terugwerkende kracht in 2023 (€ 436.000) en 2024 (€ 814.000) aangepast. Het saldo van deze aanpassing is circa € 1.250.000. Een tweetal andere correctie op voorgaande jaren betreffen een nadeel van in totaal € 159.000.  De restende € 15.000 betreft enkele kleine verschillen binnen dit product.

Tussen 31 december 2025 en het moment waarop uw raad het jaarverslag en de jaarrekening vaststelt, kunnen zich gebeurtenissen voordoen die materiële effecten kunnen hebben op de balans en/of de resultatenrekening. Indien zich belangrijke gebeurtenissen na de balansdatum voordoen, dient dit vermeldt te worden in het verslag of, afhankelijk van de omvang van het effect, geven ze aanleiding om de balans en/of de resultatenrekening van het boekjaar aan te passen. Deze informatie is voor uw raad van belang om inzicht te bieden in de financiële positie van onze gemeente.

In onderstaand overzicht laten wij zien van welke incidentele baten en lasten sprake was in 2025. Om uw raad inzicht te geven in en vast te kunnen stellen dat er sprake is van een structureel evenwicht, is het van belang dat er inzicht is in het deel van de baten en lasten die incidenteel zijn. Daarom nemen wij dit overzicht op, waarin de incidentele baten en lasten limitatief zijn opgesomd. 

In het algemeen geldt dat wij structurele taken uitvoeren en daarvoor structurele lasten begroten. Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering op deze regel. Het incidentele karakter zit in eenmalige zaken en om (meerjarige) projecten of subsidies die een tijdelijk karakter hebben met een duidelijke einddatum. 

Onder de tegel 'Financiën' hebben wij een toelichting gegeven op de verschillen in de reservemutaties. In onderstaand overzicht zijn voor alle stortingen in en onttrekkingen aan reserves en voorzieningen aangegeven of ze een incidenteel of structureel karakter hebben. Incidenteel betekent dat het alleen van toepassing is voor het boekjaar 2024. Structureel impliceert dat wij het genoemde bedrag ook in de komende jaren hebben verwerkt. Dit geldt voor zowel de bedragen opgenomen in de begroting en ook in de jaarrekening.

Bedragen * € 1.000

Materiële vaste activa
De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de voorraden en geraamde nog te maken kosten en geraamde te realiseren opbrengsten weer.

Onderstaand geven wij het verloop van de uitzettingen met een looptijd tot en met één jaar weer.

Het verloop van de overlopende activa was gedurende 2025 als volgt.

Bedragen * € 1.000