Uitgaven

11,31%
€ 18.878
x €1.000
11,31% Complete

Inkomsten

8,75%
€ 14.725
x €1.000
8,75% Complete

Saldo

298,22%
€ -4.152
x €1.000

Programma 2 | Duurzaamheid

Uitgaven

11,31%
€ 18.878
x €1.000
11,31% Complete

Inkomsten

8,75%
€ 14.725
x €1.000
8,75% Complete

Saldo

298,22%
€ -4.152
x €1.000

We werken aan een duurzamere toekomst vanuit het nu, voor de generaties die volgen. Dit doen we door intensief samen te werken met inwoners, ondernemers, kennisinstanties en bedrijven. Bewustwording, samenwerken én innovatie zijn daarbij belangrijke speerpunten voor ons.

Samenvatting van programma 2

Terug naar navigatie - Programma 2 | Duurzaamheid - Samenvatting van programma 2

Dit programma omvat doelstellingen en activiteiten voor de volgende onderdelen: het programma Duurzaamheid, Afval en Toekomstbestendig beheer openbare ruimte. Met het programma Duurzaamheid als aanjager werkte de gemeente Coevorden in 2025 via bewustwording, inwonerparticipatie, energie- en klimaatmaatregelen en vergroening stap voor stap toe naar een energieneutrale, klimaatbestendige en groene leefomgeving. Het programma Duurzaamheid bestaat uit 4 pijlers, waarbij de pijler Energietransitie en Groene Leefomgeving in 2025 al goed op stoom zijn, de pijler Duurzame Gemeentelijke Organisatie gedeeltelijk is opgepakt en de pijler Circulaire Economie nog grotendeels opgestart moet worden.

Binnen het onderdeel afval wordt gewerkt aan hergebruik van reststromen. Eén van de VANG-doelstellingen (Van Afval Naar Grondstof) is een reductie van restafval tot 100 kg per inwoner in 2026 te realiseren. Dit om de afvalstoffenheffing betaalbaar te houden en een bijdrage te leveren aan een beter milieu. We zijn goed op weg: in 2025 is het tarief op restafval in werking getreden en is de hoeveelheid restafval teruggebracht van 158 kg in 2024 naar 117 kg restafval per inwoner in 2025.

Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte voldoet ook in 2025 aan onze servicenormen. We handelden daarbij de ontvangen meldingen openbare ruimte afgelopen jaar vlotter af en we zochten waar mogelijk de verbinding met dorpen en wijken op. 

Het programma heeft een onderbesteding van € 0,8 mln op een budget van € 4,9 mln (+15%). De grootste afwijkingen betroffen vastgoed en duurzaamheid. 

Doelstellingen

Terug naar navigatie - Programma 2 | Duurzaamheid - Doelstellingen

Doelstellingen Duurzaamheid

Terug naar navigatie - Programma 2 | Duurzaamheid - Doelstellingen - Doelstellingen Duurzaamheid

In het kader van het programma Duurzaamheid hebben wij de volgende doelstellingen geformuleerd:

  • Vergroten van bewustwording;
  • Het stimuleren van inwonerparticipatie;
  • CO2-reductie;
  • Bestrijding van energiearmoede;
  • Anticiperen op klimaatverandering;
  • Coevorden is energieneutraal in 2040;
  • Creëren van een groene leefomgeving.

Kwaliteit

G

Toelichting

Vergroten bewustwording en stimuleren inwonerparticipatie
In 2025 hebben we ruim 600 huishoudens, 80 inwoners en 20 duurzaamheidsinitiatieven actief betrokken bij het verduurzamen van onze samenleving. Dit deden we door middel van 2 bewustwordingscampagnes, het ondersteunen van het Platform Duurzaam Coevorden en het oprichten van het Platform Groen.

CO2-reductie, bestrijding energiearmoede en werken aan een energieneutraal Coevorden
Data met betrekking tot CO2-uitstoot voor 2025 zijn nog niet bekend, maar er is duidelijk een dalende trend zichtbaar voor de CO2 uitstoot t/m 2024 (zie beleidsindicatoren). We kunnen aannemen dat de dalende trend doorzet, omdat onze inspanningen onverminderd zijn en de energieprijzen hoog zijn. We hebben in 2025 aan (toekomstige) CO2- reductie bijgedragen, o.a. door te werken aan 8 Uitvoeringsplannen, een subsidieregeling te starten voor verduurzaming maatschappelijk vastgoed, het Programma Aardgasvrije Wijken voort te zetten, evenals het project Energiearmoede.

De meest recente data over hernieuwbare elektriciteit komt uit 2023 en onder de beleidsindicatoren is te zien hoe het aandeel hernieuwbare elektriciteit in de gemeente Coevorden de afgelopen jaren toeneemt. In 2025 is de inzet op het energieneutraal worden van de gemeente Coevorden onverminderd geweest, o.a. door mee te werken aan de ontwikkeling van de zonneroute A37. Hiermee wordt de RES-ambitie voor gemeente Coevorden grotendeels behaald. Alleen de RES-ambitie zon op dak loopt achter, o.a. door netcongestie.

Anticiperen op klimaatverandering en het creëren van een groene leefomgeving
In 2025 hebben 81 huishoudens gebruik gemaakt van de groene subsidieregeling en hebben 65 huishoudens advies gekregen over het vergroenen van hun tuin van een Tuinranger. Hiermee dragen inwoners bij aan klimaatadaptatie en de groene leefomgeving. We zijn gestart met het opstellen van een Lokale Adaptatiestrategie m.b.t. het veranderende klimaat. We hebben vastgesteld hoe we biodiversiteit gaan behouden en verbeteren in de Leidraad Biodiversiteit.

De opgave voor duurzaamheid is groot. Daarom breiden we in 2026 de inspanningen uit. Hierdoor zullen de kosten toenemen. 

Activiteiten

Doelstellingen Afval

Terug naar navigatie - Programma 2 | Duurzaamheid - Doelstellingen - Doelstellingen Afval
  • Realiseren van de VANG-doelstelling van 100 kg restafval per inwoner per jaar
    Circulariteit stimuleren.

Kwaliteit

G

Toelichting

De VANG-doelstellingen zijn landelijke doelstellingen op het gebied van huishoudelijk afvalbeheer. Hiermee wordt beoogd een bijdrage te leveren aan de transitie naar een circulaire economie. Tegelijkertijd zijn de doelstellingen helpend in het realiseren van minder huishoudelijk restafval om de afvalstoffenheffing betaalbaar te houden, aangezien de kosten voor de verwerking van restafval - de duurste afvalstroom om te verwerken - de komende jaren hard gaan stijgen. 

Zowel het afvalscheidingspercentage als de recycledoelstelling hebben we reeds behaald. Zodoende staat alleen de 100kg-doelstelling (100 kg restafval per inwoner per jaar) nog open. In 2025 is gemiddeld 117 kg per inwoner restafval ingezameld. Het gaat daarbij om 90 kg fijn restafval, geduid als beleidsindicator ‘omvang huishoudelijk restafval’, en 27 kg grof restafval. Bij de beleidsindicatoren wordt het fijn restafval genoemd.  We hebben dus een reductie van 42 kg ten opzichte van 2024 bereikt door de invoering van het tarief op restafval. We zijn daarmee goed op weg om de VANG-doelstelling van 100 kg in 2026 te behalen. 

Circulariteit is een thema binnen het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) 2024-2025. Aan dit thema is in 2025 vooral gewerkt bij vastgoed- en infrastructuur-projecten, zoals het verlengen van de levensduur van een pompgemalen, het gebruik van gerecycled materiaal in openbare verlichting, het gebruik van gerecycled en bio-based beton in bermverstevigingen en hergebruik van stoepranden op de nieuwe Markt. In 2026 leveren we een beleidsadvies voor circulaire economie op.  

Activiteiten

Doelstellingen Toekomstbestendig beheer openbare ruimte

Terug naar navigatie - Programma 2 | Duurzaamheid - Doelstellingen - Doelstellingen Toekomstbestendig beheer openbare ruimte
  • Optimaliseren van de dienstverlening in de openbare ruimte
  • Beheer en onderhoud van de ruimte in verbinding met dorpen en wijken

Kwaliteit

G

Toelichting

Voor een optimale dienstverlening voldoen we ook in 2025 aan onze servicenormen. We handelden daarbij de ontvangen meldingen openbare ruimte vlotter af. 

We zochten de verbinding met dorpen en wijken op, bijvoorbeeld in de volgende gevallen:

  • In samenspraak met inwoners hebben wij afgelopen jaar bij 5 locaties plantsoen gerenoveerd waarbij inwoners keuze kregen uit een aantal soorten beplanting. Deze locaties lagen verspreid over de gehele gemeente;
  • Samen met inwoners zijn in de bladperiode de straten schoongemaakt; eveneens verspreid over de gehele gemeente;
  • waar inwonerinitiatieven betrekking hadden op zwerfvuil hebben wij papierprikkers en vuilniszakken beschikbaar gesteld;
  • Samen met enkele boermarken zijn afspraken gemaakt over onder andere bermbeheer.

Activiteiten

Wat heeft het gekost

Terug naar navigatie - Programma 2 | Duurzaamheid - Wat heeft het gekost
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2025 Werkelijk 2025 Resultaat 2025
Vastgoed -4.323 -3.299 1.025
Groen en Landschap -1.530 -1.992 -462
Afvalverwijdering en -verwerking -4.365 -4.496 -130
Duurzaamheid -1.516 -410 1.106
Begraafplaatsen -385 -415 -30
Bestemmingsheffingen 9.377 8.750 -627
Veiligheidsbevorderende maatregelen -2.170 -2.290 -121

Toelichting op de belangrijkste verschillen

Terug naar navigatie - Programma 2 | Duurzaamheid - Toelichting op de belangrijkste verschillen

Vastgoed, incidenteel voordeel van € 1.025.000
Dit voordeel wordt voor een groot deel veroorzaakt door hogere huuropbrengsten en in rekening gebrachte servicekosten. In 2025 heeft er een inhaalslag inzake de doorbelasting plaatsgevonden. Dit levert een incidenteel voordeel op van circa € 340.000. Ook hebben wij in 2025 minder kosten gehad inzake gas, water en elektra. Dit voordeel is circa € 600.000. Het restant van € 85.000 wordt veroorzaakt door meerdere kleine verschillen. Voor verdere toelichting op dit product verwijzen wij tevens naar de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.

Groen en landschap, incidenteel nadeel € 462.000
De overschrijding op dit product wordt met name veroorzaakt door de langere groeiseizoenen. Door klimaatveranderingen begint het groeiseizoen steeds vroeger en loopt deze periode langer door. Hierdoor dient er er langer ingezet te worden op grasmaaien en plantsoenonderhoud. Ook hebben wij te maken gehad met sterke prijsstijgingen materialen, arbeid (inhuur) en aannemers die voor ons werken.  De middelen voor boomveiligheidscontrole (€ 140.000) zijn in 2025 niet besteed. Deze boomveiligheidscontrole komt voort uit een wettelijke zorgplicht voor boomeigenaren en geeft ons inzicht waar we in onze planning prioriteit op moeten zetten. Voor 2026 zijn afspraken gemaakt over niet benutte budgetten (zie afspraken paragraaf "overlopende budgetten"). 

Afvalverwijdering en -verwerking, incidenteel nadeel € 130.000
De hogere kosten komen voort uit diverse kleinere overschrijdingen binnen het product afval. Dit heeft te maken 1) de dynamiek op de markt en 2) structurele kosten verbonden aan de invoering van het tarief op restafval die in 2025 hoger zijn uitgevallen dan begroot. Denk daarbij aan containerbeheerkosten, doordat er meer containers zijn geplaatst, en het toevoegen van sorteeranalyses.

Duurzaamheid, incidenteel voordeel € 1.106.000
Dit incidentele voordeel bestaat voor € 637.000 uit niet benutte budgetten. Hierover zijn afspraken gemaakt voor het komende jaar (zie afspraken paragraaf "overlopende budgetten"). De overige € 469.000 bestaat voor € 234.000 uit niet benutte budgetten uit voorgaande jaren die kunnen vrijvallen ten gunste van het resultaat. De dan nog resterende € 235.000 bestaat uit structurele budgetten voor duurzaamheid die ook vrij kunnen vallen ten gunste van het resultaat over 2025. In 2025 hebben wij maximaal gebruikt gemaakt van de van het Rijk ontvangen middelen voor de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). Door gebruik te maken van deze regeling hebben wij minder gebruik hoeven te maken van de eigen beschikbaar gestelde middelen voor duurzaamheid waardoor de hiervoor genoemde voordelen ontstaan.

Bestemmingsheffingen, incidenteel nadeel € 627.000
Dit nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt door € 613.000 minder opbrengsten van de Afvalstoffenheffing.  Doordat onze inwoners het afval beter scheiden zijn er minder ledigingen van de restafvalcontainer gedaan dan vooraf geprognotiseerd. Dit heeft een positief effect op de VANG-doelstellingen, maar een incidenteel negatief effect op de financiën binnen dit product. Ook zijn er € 97.000 minder opbrengsten uit begraafplaatsrechten. We zien dat meer mensen kiezen voor crematie. Ook natuur begraven wordt steeds vaker gedaan. In de opbrengst van de rioolheffing zien wij een stijging van € 83.000. Deze stijging komt met name door een toename van het aantal aansluitingen.

Veiligheidsbevorderende maatregelen, incidenteel/structureel nadeel € 121.000
Dit nadeel betreft de afrekening over 2025 van de Omgevingsdienst Drenthe.  De reden is dat meer uren zijn besteed op vraaggestuurde producten, waaronder vergunningverlening en procesondersteuning; dit laatste onder andere door een groeiend aantal (omvangrijke) Woo-verzoeken. Daarnaast was extra inzet op de complexe VTH-taken nodig. De eindafrekening is lager dan in 2024. In 2026 bouwen we enkele langlopende dossiers af.