We willen een kindvriendelijke gemeente zijn, waarbij we ervoor kiezen de nadruk te leggen op kansengelijkheid en bestaanszekerheid voor alle inwoners in de meest brede zin van het woord. Bestaanszekerheid vind je in werk, inkomen, gezondheid en (sociale) veiligheid. Wij willen deze behouden en vergroten door een sterke samenwerking met partners waarmee we investeren in preventie, positieve gezondheid en het bieden van een noodzakelijk vangnet.
Het sociaal domein staat onder aanzienlijke druk. Dat heeft te maken met onder meer stijgende kosten, dubbele vergrijzing, toenemende complexiteit van zorgvragen en een krappe arbeidsmarkt.
Hiervoor is in 2025 een onderzoek gestart naar de integrale samenwerking binnen het sociaal domein. Op basis van onder meer de uitkomsten van dit onderzoek zullen in 2026 keuzes moeten worden gemaakt. Vooruitlopend hierop hebben we in 2025 een eerste stap gezet door te investeren in preventie en versterking van de sociale basis. Informele en formele netwerken worden in 2026-2027 beter met elkaar verbonden en dichter bij inwoners georganiseerd. Informele partijen hebben een centralere plek gekregen, waardoor ondersteuningsvragen eerder worden gesignaleerd en opgepakt. Dit draagt bij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het verminderen van de druk op zwaardere zorg. De voortgang en effecten worden jaarlijks gemonitord. Ook hebben we een start gemaakt met het versterken van de samenwerking tussen vrijwilligersinitiatieven en formele (zorg)organisaties. Dit vormt een basis voor de verdere ontwikkeling van zorgzame gemeenschappen.
Daarnaast is aandacht voor de financiële beheersbaarheid binnen het domein. Onder meer door het starten van een aantal nieuwe aanbestedingen en het in werking treden van nieuwe overeenkomsten is gewerkt aan een betere balans tussen kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid. Financiële beheersbaarheid blijft een structurele opgave door landelijke ontwikkelingen, stijgende kosten en demografische druk. Door inzicht te krijgen op data en hierop te kunnen gaan sturen en door samenwerking en preventie wordt gewerkt aan een toekomstbestendig en betaalbaar sociaal domein. Ook zullen de keuzes die op basis van het eerder genoemde onderzoek naar de integrale samenwerking binnen het sociaal domein, die in de loopt van 2026 genomen zullen worden, hieraan bijdragen.
Binnen de vluchtelingenopvang is het aantal asielopvangplekken teruggebracht naar 450 bewoners en is de bestuursovereenkomst aangevuld met een addendum. Op basis van de Spreidingswet zijn middelen voor twee jaar toegekend, waarvan de besteding doorloopt in 2026. De opvang en begeleiding van Oekraïners is in samenwerking met andere Drentse gemeenten en de provincie uitgevoerd, met extra aandacht voor onzekerheid en psychische nood.
Op het terrein van bestaanszekerheid is de Doe-Mee-regeling verruimd, zijn de inkomensgrenzen verhoogd en is het aanbod in de webwinkel uitgebreid. Ook is ingezet op de ondersteuning van mantelzorgers door informatie, training en begeleiding te bieden. Deze aanpak zal in 2026 worden geëvalueerd. Tot slot is ook het saneringskrediet toegevoegd aan onze instrumenten ten behoeve van de schuldbemiddeling.
Met de pilot Kansrijk Coevorden is gestart met het voorkomen en doorbreken van intergenerationele armoede. Insteek is dat vrijwillige ervaringsdeskundige buddy’s inwoners met armoedestress ondersteunen en versterken in hun veerkracht en regie.
De participatie van kwetsbare inwoners is versterkt vanuit de beleidsnota ‘Geloof in eigen kunnen’, met stappen richting vrijwilligerswerk, dagbesteding, participatietrajecten en waar mogelijk werk, op basis van maatwerk.
Ook binnen het verenigingsleven is ingezet op preventie en het verkleinen van gezondheidsverschillen, net als bij het versterken van de sociale basis. Hiertoe hebben we subsidies en buurtsportcoaches ingezet, activiteiten (door)ontwikkelt in het kader van Meer Bewegen voor Ouderen (MBvO) en ondersteuning via de Doe-Mee-webwinkel. Het effect hiervan is een lange termijn effect en daarmee pas over enige tijd meetbaar. De insteek is dat we met deze activiteiten eventuele problemen eerder signaleren en daarmee voorkomen dat ze groter worden.
Op het gebied van veiligheid en leefbaarheid is gewerkt aan weerbaarheid, het tegengaan van ondermijnende criminaliteit en de aanpak van woonoverlast en zorg- en veiligheidsvraagstukken. De crisisorganisatie is getraind en er is gestart met de professionalisering van de buitengewoon opsporingsambtenaren.
Binnen kunst en cultuur wordt uitvoering gegeven aan ‘Cultureel Kansrijk Opgroeien’. Het financieel meerjarenperspectief beperkt echter enkele grotere opgaven, waaronder de culturele broedplaats en de uitbreiding van het Stedelijk Museum Coevorden.
Binnen jeugd en onderwijs is gewerkt aan versterking van de sociale infrastructuur en het opvoed- en opgroeiklimaat. Het definitief ontwerp van de nieuwbouw van de Nieuwe Veste is afgerond en vastgesteld. We streven naar oplevering van de nieuwbouw rond de zomervakantie van 2029. Het integraal huisvestingsplan onderwijs is geactualiseerd met nadruk op inclusief onderwijs en duurzaamheid. Voor het kindcentrum in Schoonoord is het definitief ontwerp gereed en is de omgevingsvergunning eind 2025 verstrekt.
Bij de bestuursrapportage is het budget voor jeugdzorg met ruim € 6 mln verhoogd: van € 10 mln naar € 16 mln. Dit bleek een juiste inschatting.
Het programma heeft een onderbesteding van € 2,7 mln op een budget van € 50,0 mln (+5%). De grootste afwijkingen betroffen individuele voorzieningen en opvang Oekraïners.
Samenvattend kenmerkt 2025 zich door voortgang op kansengelijkheid en bestaanszekerheid, versterking van de sociale infrastructuur en gerichte maatregelen voor financiële beheersbaarheid binnen een financieel uitdagende context.
Versterken van preventie en verkleinen van gezondheidsverschillen
De gemeente Coevorden werkt aan het versterken van de gezondheid en veerkracht van inwoners door preventie een grotere rol te geven in de lokale samenleving. In 2025 is de lokale sociale basis verder versterkt en zijn informele en formele ondersteuningsnetwerken beter met elkaar verbonden. Informele partijen zijn verhuisd en hebben een centralere plek gekregen binnen een lokale structuur, waardoor deze beter en logischer vindbaar zijn. Hierdoor willen we sneller kunnen signaleren en kan de ondersteuning dichter bij inwoners en zoveel mogelijk laagdrempelig plaatsvinden. Deze ontwikkeling draagt bij aan het versterken van preventie, door sneller en efficiënter te kunnen ondersteunen, waardoor we bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het verminderen van de druk op zwaardere zorg. Dit is een lange termijn proces, waarbij de meetbare resultaten pas over enkele maanden of jaren zichtbaar zullen zijn. Wel is het zo dat door het sneller en effectiever ingrijpen, voorkomen kan worden dat kleinere gezondheidsverschillen uitgroeien tot grote verschillen. De voortgang en effecten worden jaarlijks gemonitord en geëvalueerd.
Versterken van de formele en informele ketensamenwerking
In 2025 hebben we als gemeente gewerkt aan het versterken van de sociale infrastructuur. Dat betekent dat we informele netwerken, vrijwilligersinitiatieven en professionele organisaties beter met elkaar hebben verbonden. Door deze partijen samen te brengen in verschillende werkgroepen, is de samenwerking merkbaar verbeterd. Signalen worden sneller opgepakt, inwoners weten elkaar beter te vinden en lichte ondersteuning kan eerder worden ingezet. Het effect hiervan is dat vragen sneller worden herkend en opgepakt, waardoor problemen minder snel groter worden. Daarnaast zien we dat steeds meer lokale bewonersinitiatieven ontstaan. Inwoners nemen zelf het initiatief om hun buurt te versterken, activiteiten te organiseren en elkaar te ondersteunen. Deze ontwikkeling laat zien dat de kracht van de samenleving steeds beter wordt benut, dit vormt een basis voor de verdere groei van zorgzame gemeenschappen.
De motie dienstbaarheid naar vrijwilligers (25-15) pakken we op. We betrekken deze bij het opstellen van het uitvoeringsplan WMO en benutten de ervaringen rondom gebiedsgericht werken. Gezien de omvang en samenhang met andere beleidsontwikkelingen volgt uitwerking in de nieuwe raadsperiode.
Sturen op financiële beheersbaarheid in het sociaal domein
De gemeente Coevorden werkt aan een duurzaam en financieel beheersbaar sociaal domein door te investeren in preventie, het versterken van de sociale basis, het verbeteren van samenwerkingen en het verstevigen van vrijwilligers organisaties en bewonersinitiatieven.
In 2025 zijn diverse aanbestedingen gestart en nieuwe overeenkomsten in werking getreden die bij zullen dragen aan het versterken van de financiële beheersbaarheid en tegelijkertijd kwaliteit en toegankelijkheid te borgen.
Financiële beheersbaarheid blijft een voortdurende opgave, mede door landelijke ontwikkelingen, stijgende kosten en demografische druk. Ook is in 2025 gewerkt aan de (door)ontwikkeling van dashboards op basis van beschikbare data. Doel is hieruit sturingsinformatie te generen. Daarnaast is in 2025 gestart met het onderzoek naar de integrale samenwerking binnen het sociaal domein. Dit onderzoek zal scenario's opleveren op basis waarvan keuzes zullen worden gemaakt in 2026. Dit zal, samen met de verdere ontwikkeling van datagedreven werken, de intensivering van samenwerking met zowel informele als formele (keten)partners en het inzetten op preventie ingezet worden om het sociaal domein zowel toekomstbestendig, toegankelijk, als betaalbaar te maken en te houden.
Ondersteuning van inwoners in hun (financiële) zelfredzaamheid.
In 2025 zijn belangrijke stappen gezet om de (financiële) zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. De Doe Mee-webwinkel is op basis van onderzoeken van RadarAdvies en Kwiz verder uitgebreid en de inkomensgrenzen zijn verhoogd, waardoor meer inwoners ondersteuning kunnen ontvangen. Deze uitbreiding is in de begroting 2025 goedgekeurd en binnen budget uitgevoerd. In 2026 wordt de verdere ontwikkeling van de webwinkel voortgezet. De start van saneringskredieten liep vertraging op, maar is wel uitgewerkt in 2025. De doelstelling en het budget zijn in 2025 goedgekeurd, maar doordat in 2025 nog geen saneringskredieten zijn verstrekt, is geen gebruik gemaakt van het beschikbare budget. Met de start in 2026 worden inwoners met problematische schulden sneller en effectiever geholpen. In juli 2025 is een motie aangenomen over vroegsignalering bij jongeren in samenwerking met DUO (motie 25-12). In 2025 is onderzocht hoe deze samenwerking kan worden vormgegeven. In Amsterdam loopt momenteel een pilot in de samenwerking met DUO. Evenals de gemeente Emmen hebben ook wij besloten de pilot die in Amsterdam af te wachten om op die manier in 2026 een eventueel vervolg te kunnen bepalen.
Met het nieuwe contract voor hulp bij het huishouden (ingegaan per 1 juli 2025), gebaseerd op PxQ en het HHM-normenkader, zijn alle indicaties voor schoonmaakondersteuning opnieuw onderzocht. Dit heeft geleid tot meer rechtszekerheid, een objectieve en transparante beoordeling van de benodigde hulp en minder uitgaven in 2025 ten opzichte van 2024. Dit vertaalt zich in de financiële cijfers.
Binnen de zelfredzaamheid hebben we mantelzorgers structureel ondersteund met passende informatie, training en begeleiding, zodat zij hun zorgtaken beter kunnen combineren met dagelijkse verplichtingen en overbelasting kunnen voorkomen. Deze aanpak wordt in 2026 geëvalueerd.
Tot slot zijn we gestart met de pilot Kansrijk Coevorden, waarin vrijwillige ervaringsdeskundige buddy's, inwoners met armoedestress persoonlijk ondersteunen. Met deze aanpak sluiten we aan bij hun leefwereld en versterken we hun veerkracht.
Vergroten van participatie kwetsbare inwoners.
In 2025 stond het vergroten van de participatie van kwetsbare inwoners nadrukkelijk op de agenda. De beleidsnota ‘Geloof in eigen kunnen’ vormt hierbij de inhoudelijke basis en geeft structuur aan onze doelstelling. Vanuit deze visie hebben wij stappen gezet richting participatie van inwoners met een kwetsbare positie, zowel in de vorm van vrijwilligerswerk, dagbesteding, participatietrajecten als (waar mogelijk) richting werk. Daarbij lag de nadruk op maatwerk en het aansluiten bij individuele mogelijkheden en talenten.
Doorbreken van intergenerationele armoede.
Met het programma 'Kansrijk Opgroeien; het voorkomen en doorbreken van intergenerationele armoede' willen we stimuleren dat kinderen meer gelijke kansen krijgen en inwoners die dat nodig hebben, zoveel mogelijk de regie op hun eigen leven terugkrijgen.
Brede bewustwording van de invloed van professionele organisaties en gewoon individuele mensen op inwoners in (generatie)armoede en hun mogelijkheden om deze te doorbreken blijft erg belangrijk.
Het afgelopen jaar zijn we gestart met de pilot Kansrijk Coevorden, waarbij we zoveel mogelijk aansluiten bij de belevingswereld van inwoners die kampen met armoedestress. We doen dit door het inzetten van gecommitteerde, vrijwillige ervaringsdeskundige buddy's.
De gemeente Coevorden zet verenigingen, zoals sportclubs, in voor preventie en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Verenigingen zijn ontmoetingsplekken die bijdragen aan een gezonde leefstijl en de sociale betrokkenheid. Actieve deelname draagt bij aan het verminderen van gezondheidsrisico's en het verbeteren van welzijn. Hierbij gaat het niet alleen om het verminderen van eenzaamheid, het faciliteren van een gezonde leefstijl (gezonder aanbod kantines, rookvrij), maar ook om het laagdrempelig mee kunnen doen via de doe-mee-webwinkel en subsidies voor (sport)verenigingen en MBvO-activiteiten.
In de begroting is afgesproken hierbij een buurtsportcoach senioren in te zetten. In 2025 is deze doelstelling gerealiseerd. De buurtsportcoach senioren is actief en vervult een verbindende rol tussen zorgverleners, welzijnsorganisaties en lokale sport- en beweegaanbieders. Hiermee wordt bijgedragen aan het stimuleren van bewegen onder ouderen, het versterken van zelfredzaamheid en het bevorderen van ontmoeting. De benodigde € 60.000 is opgevangen binnen de bestaande budgetten van het beleidsterrein.
Dagelijks wordt er gewerkt aan het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid. Soms zichtbaar, maar ook vaak onzichtbaar. Er is ingezet om de gemeente weerbaarder en leefbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Ook de integriteit van de gemeentelijke organisatie is hier onderdeel van. Er wordt structureel gewerkt aan complexe dossiers op het gebied van woonoverlast en zorg- en veiligheidsvraagstukken. Hiermee dragen we bij aan het woongenot van inwoners in de gemeente. De gemeentelijke crisisorganisatie is getraind en geoefend. Hierdoor zijn we beter voorbereid op een ramp of crisis. Er is een start gemaakt met de professionalisering van de buitengewoon opsporingsambtenaren gezien toegenomen complexiteit van hun takenpakket. Dit alles draagt bij aan veiligheid en leefbaarheid van de gemeente Coevorden.
We hebben enige achterstand bij de activiteiten evenementenbeleid en de exploitatievergunningen op orde. Daarom staat het stoplicht op oranje.
Met de cultuurnota 'Cultureel Kansrijk Opgroeien' hebben we de ambities gesteld voor cultuur in de gemeente Coevorden en waar we aan gaan werken. We werken onder andere aan een sterke culturele basisinfrastructuur. Sinds 1 januari 2024 geven wij uitvoering aan dit beleid. Het financieel meerjarenperspectief van de gemeente maakt dat wij enkele grote opgaven -de culturele broedplaats en de uitbreiding van Stedelijk Museum Coevorden- niet volgens uitvoeringsprogramma kunnen realiseren. Daardoor kunnen wij beperkt uitvoering geven aan het cultuurbeleid.
Sterke sociale infrastructuur
Er is inmiddels een eerste inventarisatie gemaakt van initiatieven binnen dorpen en wijken, zowel vanuit inwoners als vanuit organisaties. Hierdoor ontstaat steeds beter inzicht in de aanwezige sociale infrastructuur en de mogelijkheden die lokaal al beschikbaar zijn voor ondersteuning, ontmoeting, preventie en samenwerking rondom jeugdigen en gezinnen.
Deze ontwikkeling sluit aan bij de beweging vanuit de Hervormingsagenda Jeugd, waarin het versterken van de sociale basis en het organiseren van ondersteuning dichtbij inwoners een belangrijke pijler vormt. Door zicht te krijgen op bestaande initiatieven kan beter aangesloten worden bij de kracht en behoeften van een wijk of dorp en kan eerder passende ondersteuning worden ingezet.
In 2026 zal deze inventarisatie verder worden verdiept en uitgewerkt. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar welke initiatieven aanwezig zijn, maar ook naar:
Het versterken van de sociale infrastructuur draagt bij aan:
Daarnaast levert deze aanpak waardevolle informatie op voor beleidsontwikkeling, monitoring en het maken van gerichte keuzes binnen LEJA en de hervormingsagenda. Door lokale ontwikkelingen beter in beeld te brengen kan effectiever gestuurd worden op preventie, samenwerking en passende ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen.
Versterking van het opvoed- opgroeiklimaat
Binnen de verschillende trajecten vanuit de lokale educatieve jeugdige agenda wordt gewerkt aan projecten die bijdragen aan een sterk, veilig en kansrijk opvoed- en opgroeiklimaat voor kinderen, jongeren en gezinnen binnen de gemeente.
De inzet richt zich op het versterken van de pedagogische basis rondom jeugdigen, waarbij preventie, vroegsignalering en samenwerking tussen domeinen centraal staan. Door onderwijs, kinderopvang, welzijn, zorg en ouders beter met elkaar te verbinden, wordt gewerkt aan een omgeving waarin kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen en ondersteuning tijdig beschikbaar is wanneer dat nodig is.
Deze ontwikkeling sluit aan op de doelstellingen uit de Hervormingsagenda Jeugd, waarin het versterken van de sociale basis en het normaliseren van opvoed- en opgroeivraagstukken belangrijke uitgangspunten zijn. Door ondersteuning dichter bij kinderen en gezinnen te organiseren, kan zwaardere jeugdhulp waar mogelijk worden voorkomen.
Daarnaast wordt ingezet op het monitoren van effecten en het versterken van de samenhang tussen initiatieven. Hierdoor ontstaat beter inzicht in wat werkt in de praktijk en hoe verschillende interventies bijdragen aan een positief opvoed- en opgroeiklimaat.
Door deze integrale samenwerking ontstaat een stevigere lokale infrastructuur waarin kinderen, jongeren en gezinnen laagdrempelig ondersteuning kunnen vinden en professionals elkaar beter weten te vinden rondom gezamenlijke maatschappelijke opgaven.
Nieuwbouw De Nieuwe Veste
Het definitief ontwerp van het gebouw is afgerond en vastgesteld. De omgevingsvergunning is aangevraagd en wordt begin 2026 verwacht. Er loopt een beroep tegen het bestemmingsplan. De zitting heeft op 9 december 2025 plaatsgevonden. Uitspraak door de Raad van State wordt maart 2026 verwacht. Het pand Parallelweg 29b en c is in 2025 aangekocht. Vanwege het nog niet bereiken van overeenstemming met de resterende 2 eigenaren van de beoogde locatie is eind 2023 een onteigeningsprocedure gestart. Geschatte doorlooptijd is 3 jaar. We streven naar oplevering van de nieuwbouw rond de zomervakantie van 2029.
Goede onderwijshuisvesting
Het IHP 2019-2034 is in 2025 geactualiseerd. Inclusief onderwijs en duurzaamheid zullen bij nieuwbouw een prominente plek innemen. Er is een onderzoek gestart om de scholen uit het IHP (Sleen, Geesbrug en Oosterhesselen) te onderzoeken op geschiktheid voor renovatie in plaats van nieuwbouw. Dit in het kader van duurzaamheid en financiën. Het definitief ontwerp van het kindcentrum in Schoonoord is gereed en de omgevingsvergunning wordt eind 2025 verwacht. Daaropvolgend start de bouw omstreeks maart 2026.
Leerplicht
Het aantal verzuimmeldingen in het basisonderwijs is meer dan verdubbeld, nl. van 21 in 2023/2024 naar 49 in 2024/2025. Deze toename is zorgelijk, met de kanttekening dat de scholen sneller melding maken van verzuim. In een aantal gevallen is er complexe problematiek op jonge leeftijd die door het verzuim zichtbaar wordt. In het schooljaar 2025/2026 heeft de leerplichtambtenaar weer basisscholen bezocht om het belang van tijdige signalering onder de aandacht te brengen bij de directie. Want, vroeg signaleren voorkomt uitval, verdere escalatie en inzet van (zwaardere) hulpverlening.
Op het voortgezet onderwijs en MBO worden (preventieve) spreekuren gehouden, om uitval te voorkomen.
Procesregie problematische jeugdgroepen
De beoogde uitbreiding van procesregie bij het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe voor zeer zorgwekkende jeugdcasuïstiek en problematische jeugdgroepen is in 2025 niet gestart. Oorzaak was het ontbreken van deelname vanuit alle gemeenten, waardoor onvoldoende middelen beschikbaar waren. Er wordt opnieuw geïnventariseerd hoe er gekomen kan worden tot een haalbare, gezamenlijke aanpak waarbij alle gemeenten aansluiten.
| Indicator | Eenheid | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Werkloze jongeren | % | 2% | 1% | 2% | 2% | |
| Kinderen in uitkeringsgezin | % | 7% | 6% | 6% | 6% | |
| Niet sporters | % | 50,9% | 50,2% | |||
| Lopende re-integratievoorzieningen | per 10.000 inwoners van 15-64 jaar | 330,7 | 330,2 | 218,5 | 200,6 | |
| Personen met een bijstandsuitkering | per 10.000 inwoners | 284,6 | 259 | 250,5 | 251,9 | 248,2 |
| Jongeren met delict voor rechter | % | 1% | 1% | 1% | ||
| Jongeren met jeugdbescherming | % | 1,4% | 1,1% | 1,0% | 1,1% | |
| Jongeren met jeugdhulp | % van alle jongeren tot 18 jaar | 12,7% | 11,5% | 11,7% | 13,1% | |
| Jongeren met jeugdreclassering | % | 0,2% | 0,3% | 0,6% | ||
| Absoluut verzuim | per 1.000 leerlingen | 3 | 2,6 | |||
| Relatief verzuim | per 1.000 leerlingen | 25 | 27 | 31 | 35 | |
| Netto arbeidsparticipatie | % | 67,6% | 69,3% | 69,4% | 69,0% | 69,3% |
| Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12-18 jaar* | per 1.000 jongeren | 7 | 3 | 8 | 8 | 10 |
| Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalficatie | % | 2,0% | 2,7% | 2,2% | 2,2% | |
| Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo | per 10.000 inwoners | 690 | 650 | 710 | 780 | 730 |
| Diefstal uit woning | aantal per 1.000 inwoners | 1 | 1,3 | 1,3 | 0,7 | 0,8 |
| Geweldsmisdrijven | aantal per 1.000 inwoners | 3,4 | 3,5 | 3,1 | 3,2 | 3,6 |
| Vernieling | aantal per 1.000 inwoners | 5,1 | 5,3 | 4,2 | 3,5 | 4,3 |
| Winkeldiefstal | aantal per 1.000 inwoners | 0,6 | 0,6 | 0,8 | 0,7 | 0,8 |
Voor het programma Samen zijn de volgende documenten van belang:
| Exploitatie | Begroting 2025 | Werkelijk 2025 | Resultaat 2025 | |
|---|---|---|---|---|
| Kunst en cultuur | -1.945 | -1.837 | 108 | |
| Onderwijs | -513 | -291 | 223 | |
| Leerlingenvervoer | -865 | -830 | 36 | |
| Gezondheidszorg | -563 | -571 | -8 | |
| Sport en zwembaden | -1.484 | -1.372 | 112 | |
| Algemene voorzieningen | -3.270 | -3.003 | 268 | |
| Preventie | -1.398 | -1.400 | -1 | |
| Inkomen | -1.939 | -2.012 | -72 | |
| Participatie | -6.766 | -6.494 | 272 | |
| Individuele voorzieningen | -11.718 | -10.650 | 1.069 | |
| Individuele voorzieningen jeugd | -16.358 | -16.456 | -98 | |
| Veiligheidsbevorderende maatregelen | -3.157 | -2.375 | 782 | |
| Resultaat | -49.978 | -47.288 | 2.690 | |
Kunst en cultuur, incidenteel voordeel € 108.000
Dit voordeel wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een niet benut budget van € 60.000 in het kader van het project van Gogh in Drenthe. De overige € 48.000 zijn een aantal kleine verschillen binnen dit product.
Onderwijs, incidenteel voordeel € 223.000
Op Onderwijsachterstandenbeleid hebben wij een voordeel van € 160.000. Dit komt enerzijds doordat de gerealiseerde kosten lager uitvielen dan verwacht. Anderzijds omdat we vanuit het rijk meer middelen ontvingen voor dit onderdeel. Daarnaast zijn de kosten € 20.000 lager door minder onvoorziene inspecties bij kinderopvang organisaties door de GGD. De overige € 43.000 zijn een aantal kleine verschillen binnen dit product.
Sport en zwembaden, incidenteel voordeel van € 112.000
Het voordeel op dit product wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door circa € 70.000 voordeel op de kapitaallasten in het kader van de kwaliteitsimpuls Sport. In 2025 zijn alle onderdelen hiervan afgerond en starten wij conform onze nota Activabeleid met afschrijven in 2026. Voor 2025 levert dit een voordeel op omdat wij in de Programmabegroting al rekening hadden gehouden met kapitaallasten in 2025. Voor de overige € 41.000 is er sprake van een aantal kleine nadelige verschillen binnen dit product.
Algemene Voorzieningen, incidenteel voordeel € 268.000
Innovaties sociaal domein, voordeel € 148.000
In 2025 zijn we vanuit het programma Kansrijk Opgroeien gestart met het verkennen van een alternatieve werkwijze, met de pilot Kansrijk Coevorden. Deze pilot loopt twee jaar en hiervoor is een budget van €150.000 beschikbaar gesteld. Van dit budget is in 2025 €20.000 besteed. Voor 2026 zijn specifieke afspraken gemaakt voor niet benutte budgetten (zie afspraken paragraaf "overlopende budgetten").
Binnen het programma is niet het volledige budget gebruikt, mede omdat we voor de verkenning van de Kansrijk-aanpak middelen vanuit de regiodeal konden krijgen.
Algemene voorzieningen, incidenteel voordeel € 120.000
We constateren een positief resultaat van € 70.000 binnen de maatschappelijke opvang, voornamelijk doordat de afname van opvangdiensten bij een specifieke aanbieder is beëindigd. Daarnaast is € 20.000 minder besteed aan blijken van waardering voor mantelzorgers. Ook de uitgaven voor algemene GGZ-voorzieningen zijn € 26.500 lager uitgevallen dan verwacht. Het resterende negatieve saldo van € 3.500 wordt verklaard door enkele kleinere afwijkingen binnen dit product.
Inkomen, incidenteel nadeel € 72.000
De ontwikkeling van het uitkeringsbestand in 2025 laat zien dat de eerder verwachte financiële druk op het BUIG-budget is aangehouden. Hoewel maatregelen zijn genomen om het tekort te beperken, zien we binnen de kosten van de uitkeringen de Participatiewet een nadeel van € 141.000. Dit nadeel wordt deels gecompenseerd door een voordeel op de uitvoeringskosten van € 69.000. Daarmee blijft het totaalbeeld dat de financiële ruimte binnen de BUIG-regeling onder druk staat en dat de trend van oplopende lasten die eind 2024 zichtbaar werd, zich in 2025 heeft voortgezet.
Participatie, incidenteel voordeel € 272.000
Het resultaat van de Emco-Groep is beter uitgevallen dan vooraf verwacht. Hierdoor ontstaat in 2025 een financieel voordeel van € 375.000 op de gemeentelijke bijdrage aan het exploitatiesaldo van Emco. Daarnaast is er een voordeel van € 68.000 ontstaan uit de Rijksvergoeding voor de uitvoeringskosten van de Participatiewet in Balans. Deze middelen zijn in 2025 niet aangewend. De overige € 18.000 zijn kleine verschillen in de overige kosten binnen dit deelproduct.
Binnen het onderdeel Inburgering is in 2025 een financieel nadeel zichtbaar van € 189.000. Dit nadeel ontstaat voornamelijk doordat de huisvestingstaakstelling voor statushouders in 2025, net als in 2024, niet volledig is gehaald. Hierdoor ontvangen wij minder middelen vanuit het Rijk. Dit terwijl wij voor de statushouders waarvoor wij (nog) geen middelen ontvangen, omdat ze nog niet daadwerkelijk gehuisvest zijn in de gemeente, wel kosten maken. Deze statushouders volgen namelijk al wel taallessen, in het kader van de vroege start, die bekostigd moet worden.
Individuele voorzieningen, incidenteel voordeel € 1.069.000
Ondersteuning minima, voordeel € 502.000
De Doe-Mee-Pas en armoedebestrijding laten een voordeel van € 113.000 zien. In 2025 zijn de inkomensgrenzen voor de Doe Mee Webwinkel verruimd van 110% naar 120% van het sociaal minimum, en voor het Kindpakket naar 130%. Ondanks deze uitbreiding is een aanzienlijk deel van het budget niet benut en bleef het aantal toekenningen lager dan verwacht. Door de verruiming in de zomer van 2025 werd het budget met terugwerkende kracht verhoogd, maar inwoners moesten zichzelf aanmelden. Hoewel de gemeente hierover via meerdere kanalen heeft gecommuniceerd, zijn de in aanmerking komende inwoners niet rechtstreeks geïnformeerd per brief. Het beperkte gebruik komt mogelijk doordat inwoners niet wisten dat zij zelf actie moesten nemen. Voor 2026 wordt overwogen om gerichte brieven te versturen om het bereik te vergroten. Daarnaast blijkt een groep inwoners al jarenlang recht te hebben op de regeling maar deze niet te verzilveren. Een reden hiervoor kan zijn dat de toekenning ambtshalve wordt verlengd. Ook hier kan actieve communicatie in het nieuwe jaar bijdragen aan meer bewustwording en gebruik.
Er is minder gebruik gemaakt van Kinderopvang binnen de bijzondere bijstand dan begroot; dit laat een positief verschil zien van €82.000. Daarnaast is dit jaar de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek van start gegaan. We hebben hierbij minder budget benut dan oorspronkelijk was toegewezen. Dit resulteert in een financieel voordeel van € 48.500. Ook zien we minder kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van €126.000. Als laatste zien wij een dalende trend in de uitgaven van bijzondere bijstand. In 2025 geeft dit een voordeel van € 147.000.
De overige € 15.000 zijn kleine verschillen in de overige kosten binnen dit deelproduct.
Wmo, incidenteel/ structureel voordeel 532.000
In 2025 resteert circa € 532.000 binnen het budget voor individuele Wmo-voorzieningen. Het grootste voordeel ontstaat bij de schoonmaakhulp, waar door een gewijzigde werkwijze in het indiceren in combinatie met een gewijzigd contract meer efficiëntie is bereikt en een besparing van € 320.000 wordt gerealiseerd. De ontvangsten uit eigen bijdragen vallen € 64.000 hoger uit dan begroot. De vervoerskosten blijven stabiel, terwijl eerder rekening werd gehouden met een stijging, wat resulteert in een positief effect van € 77.000. Daarnaast dalen de kosten voor PGB-begeleiding met € 61.000, dit is te verklaren doordat bij de aanvraag sterker gecontroleerd wordt op de te leveren kwaliteit van de begeleiding in de vorm van een PGB. Hierdoor wordt een PGB vaker afgewezen en wordt doorverwezen naar zorg in natura. De overige afwijkingen binnen dit deelproduct bedragen gezamenlijk € 10.000.
Individuele voorzieningen Jeugd, incidenteel nadeel € 98.000
Ten opzichte van de bestuursrapportage 2025 sluit het deelproduct voor jeugdzorg af met een negatief resultaat van € 98.000. Dit komt vooral door hogere uitgaven aan jeugdhulp voor jeugdigen in een AZC: tegen een begroting van € 114.000 is € 230.500 aan zorg geleverd, wat resulteert in een nadeel van € 116.500. Tegelijkertijd zijn de kosten voor jeugdreclassering en jeugdbescherming € 61.000 lager dan verwacht. De uitvoeringskosten voor de coördinerende jeugdzorg vallen € 100.000 hoger uit door de voorbereidingen op de gewijzigde Jeugdwet en de benodigde inrichting van nieuwe regionale processen, wat heeft geleid tot extra tijdelijke opstartkosten. De overige € 57.500 zijn kleine verschillen binnen meerdere voorzieningen.
Veiligheidsbevorderende maatregelen, incidenteel voordeel € 782.000
Het voordeel op dit product bestaat uit een aantal elementen. De kosten voor inhuur van boa’s in 2025 hoger geweest dan begroot. Dit levert een nadeel op van circa € 110.000. Dit wordt veroorzaakt door:
Daarnaast is er sprake van een niet ingezet budget voor het vormen van beleid voor inclusie en diversiteit van € 30.000 en zijn de kosten voor de opvang van asieldieren circa € 30.000 hoger geweest dan begroot. Verder zijn er meerdere kleine verschillen binnen dit product.
Crisisbeheersing, incidenteel voordeel € 943.000
De verklaring van dit incidentele voordeel bestaat voornamelijk uit een voordeel van circa € 953.000 op het project ontheemden Oekraïne. Op basis van de normvergoeding hebben wij in 2025 recht op een bijdrage vanuit het Rijk van € 44 per opvangbed per dag. Dit resulteert in een totale vergoeding van circa € 3,63 miljoen over 2025. De gemaakte kosten in 2025 zijn circa € 2,67 miljoen.