Samenvatting | Jaarverslag 2025

Bestuurlijke samenvatting

Inleiding

Het afgelopen jaar was het laatste volledige jaar voor het huidige gemeentebestuur. Een jaar waarin concrete resultaten zichtbaar werden van eerder ingezette plannen, zoals nieuwe woningen en het uitgeven van kavels, de invoering van DIFTAR en de doorontwikkeling van de gemeentelijke organisatiestructuur. Daarnaast zijn er ook initiatieven genomen die verder rijken dan één bestuursperiode. Onze inwoners kunnen in de verdere toekomst gebruik maken van de Nedersaksenlijn. En het gestarte onderzoek in het Sociaal Domein richt zich op het leveren van ondersteuning aan inwoners op een manier die ook in de toekomst effectief en betaalbaar is.
Naast positieve ontwikkelingen zijn ook in Coevorden de effecten van ontwikkelingen in de samenleving zichtbaar. De instabiele landelijke politiek en oorlogen elders in de wereld zorgen ook lokaal voor zorgen en onrust. Dit heeft extra inzet gevraagd van ons als meest nabije overheid om te verbinden, te ondersteunen en waar nodig te begrenzen. Gelukkig weten we steeds meer de samenwerking te vinden. Lokaal met partners en inwoners. Maar bijvoorbeeld ook met partners in de regio, om onze stem ook in Den Haag duidelijker te laten horen.
Het is ook een jaar waarin zichtbaar is geworden dat de financiële middelen schaars zijn geworden om de taken en ambities uit te voeren. Het evenwicht tussen de structurele baten en lasten komt onder druk te staan.
In deze samenvatting zetten we de mooie resultaten, afwijkingen op de doelstellingen en de financiële stand van zaken uiteen.

Wonen, economie, duurzaamheid, infrastructuur en leefomgeving
Op het gebied van wonen kwamen nieuwe woningbouwprojecten in diverse kernen in beweging, groeide het aantal CPO-initiatieven en werd voortgang geboekt in de samenhang van wonen & zorg en de uitbreiding van woonwagenlocaties, waarmee de gemeente inspeelt op een gevarieerde en inclusieve woonbehoefte.
Tegelijkertijd werd verder richting gegeven aan de versterking van de regionale economische positie door de vaststelling van de Koers van de Dutch TechZone.
Met de invoering van een tarief op restafval hebben we concrete stappen naar het behalen van de VANG-doelstelling van 100 kg restafval per inwoner in 2026 gezet. Dit is nodig om de afvalstoffenheffing betaalbaar te houden en de milieubelasting te verminderen.
Ook in 2025 is doorgewerkt naar een energieneutrale, klimaatbestendige en groene leefomgeving. Hiervoor is de Leidraad Biodiversiteit vastgesteld, is er met 8 dorpen/wijken gewerkt aan wijkuitvoeringsplannen en zijn inwoners gestimuleerd om hun tuin te vergroenen.
Een belangrijke mijlpaal in de infrastructuur was het groene licht voor de Nedersaksenlijn; de eerste gesprekken met ProRail markeren het begin van een nieuwe fase in de verbetering van de internationale bereikbaarheid van Coevorden, met positieve effecten voor mobiliteit, economie en leefbaarheid.
Het beheer van de openbare ruimte voldoet in 2025 aan de vastgestelde servicenormen. Meldingen worden sneller afgehandeld dan voorheen en door actief de verbinding te zoeken met dorpen en wijken zijn merkbare verbeteringen gerealiseerd in de leefomgeving.

Welzijn, ondersteuning en jeugd
Het sociaal domein staat onder aanzienlijke druk door stijgende kosten, demografische veranderingen, toenemende complexiteit van zorgvragen en een krappe arbeidsmarkt. Deze ontwikkelingen vergroten de urgentie om te komen tot een toekomstbestendige inrichting, betere samenwerking en een financieel beheersbaar stelsel. Hiervoor is in 2025 een onderzoek gestart naar de integrale samenwerking binnen het sociaal domein. Dit onderzoek levert scenario’s op die richtinggevend zijn voor de toekomstige inrichting van het sociaal domein. Tegelijkertijd blijft de financiële druk onverminderd hoog en staat de beschikbaarheid van passende zorg onder druk.
Afgelopen jaar zijn er ook successen geboekt: de wachtlijsten voor de Wmo zijn ingekort van meer dan 6 maanden naar de wettelijke termijn van 8 weken. Een resultaat waar we trots op zijn.

Dorpen, wijken en regionale samenwerking
De gemeente investeert in de leefbaarheid en vitaliteit van dorpen en wijken door gebiedsgericht te werken en nauw samen te werken met inwoners en partners. Zowel voor gebiedsgericht werken als voor participatie is in 2025 een begin gemaakt met een doorontwikkeling. Dit zorgt ervoor dat samenwerking steeds meer een vanzelfsprekend onderdeel wordt van de dagelijkse werkwijze van de gemeente.
Om de Brede Welvaart in onze gemeente te versterken is samenwerking in de regio essentieel. Hiertoe is de Koers van de Regio Emmen opgesteld, om samen met het Rijk stappen te zetten in een schaalsprong op het gebied van wonen, werken en onderwijs. Met projecten als deze toont de organisatie zich sterk in het integraal en toekomstgericht denken. Het leven van onze inwoners houdt zich immers niet aan gemeentegrenzen of afgebakende domeinen.

Fundering voor de Toekomst
In 2025 heeft de gemeente verder gewerkt aan een flexibele en wendbare organisatie waarin mensen, processen en systemen elkaar versterken.
We hebben onze formatie en bezetting in kaart gebracht en geborgd. De bezetting is, mede door het gewenste ambitieniveau vanuit de Raad, hoger dan de beschikbaar gestelde formatie. Het totaal van het personeelsbudget is dan ook overschreden. De instroom van nieuwe medewerkers is lager dan in 2024. De uitstroom van medewerker is ook lager. Het ziekteverzuim is hoger dan 2024. De inhuur is gedurende het jaar stap voor stap teruggebracht en voldoet eind 2025 aan de doelstelling van 20% inhuur tov eigen personeel. De financiële effecten van de lager inhuur hebben, doordat deze gedurende het jaar plaatsvonden, een beperkt effect op boekjaar 2025. In 2026 verwachten wij dat deze effecten meer zichtbaar zullen zijn.
De interne beheersing is volgens het accountantsverslag op orde (interim controle over 2025). In 2025 is onderzoek uitgevoerd naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het Stimuleringsfonds leefbaarheid en is de opvolging van rekenkamerrapporten verder inzichtelijk gemaakt.
Ook zijn in 2025 de voorbereidingen gestart voor de gemeenteraadsverkiezingen en bestuurswissel. Daarnaast zijn verbeteringen doorgevoerd in de S&V-producten, zodat deze raad, college en management beter ondersteunen.
Digitalisering blijft een belangrijk aandachtspunt. Er is gestart met de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO2) en de bewustwording rond informatiebeveiliging onder medewerkers is versterkt.
Op het gebied van dienstverlening is met inwoners, medewerkers en de raad input opgehaald voor een nieuwe visie op dienstverlening. Ook is de bereikbaarheid verbeterd met een nieuwe telefoniecentrale en Teams-bellen.
Als laatste punt willen we noemen dat er stappen zijn gezet in procesgericht werken door de basisprocessen van de gemeente in kaart te brengen. Ook is gewerkt aan de vernieuwing van de informatievoorziening, onder meer met nieuwe systemen voor het sociaal domein en de verdere ontwikkeling van de digitale werkomgeving.

Afwijkingen

Het overgrote deel van de doelstellingen uit de programmabegroting 2025 is gerealiseerd.

Op 9 van de 21 doelstellingen hebben we enige achterstand, maar geen van de doelstellingen is ernstig achtergebleven. Opgemerkt moet worden dat de doelstellingen veelal niet concreet waren en niet jaargebonden waardoor de rapportage niet meer dan indicatief is. Maar we zetten stappen vooruit, want de begroting 2026 bevat veel meer concrete en tijdsgebonden doelstellingen waarover we duidelijker kunnen rapporteren. Enkele highlights waren:

De doorlooptijden voor vergunningen zijn niet korter geworden, omdat er aanzienlijk meer vergunningen werden aangevraagd en deze waren technisch en juridisch ingewikkelder.
Vitale vakantieparken: door landelijke regels ligt de handhaving tijdelijk stil en schuift het gesprek over toekomstplannen op. Verder zijn goede vorderingen gemaakt.
De ambities uit de cultuurnota 'Cultureel Kansrijk Opgroeien' kunnen we niet allemaal realiseren. Het financieel meerjarenperspectief van de gemeente maakt dat wij enkele grote opgaven -de culturele broedplaats en de uitbreiding van Stedelijk Museum Coevorden- niet volgens uitvoeringsprogramma kunnen oppakken.

Naast deze doelstellingen waren in de begroting ook 72 concrete activiteiten opgenomen. Hiervan leverden er 21 niet geheel het gewenste effect. En eén activiteit, de visie op migratie, kon nog niet worden uitgevoerd. Enkele highlights zijn:

Voor de oud papierinzameling wordt binnenkort een onderzoeksrapport opgeleverd. Eventuele aanpassing van het beleid schuift door naar 2026.
Voor de aanpak energiearmoede blijkt het lastig de gehele doelgroep te bereiken.
Inclusie: de Lokale Inclusie Agenda verschuift naar 2026.
Migratie: een langetermijnvisie schuift op, in afwachting van landelijke politieke besluiten.
Nieuwe Veste: ontwerp en vergunning zijn rond, maar door procedures bij Raad van State en onteigening loopt de planning langer door. We streven naar oplevering van de nieuwbouw rond de zomervakantie van 2029.
De evaluatie van gebiedsgericht werken is nog niet afgerond.
De verduurzaming van maatschappelijke accomodaties verloopt traag, omdat vrijwilligers die deze accomodaties beheren, het moeilijk vinden dit soort trajecten op te starten.
We hebben enige achterstand bij de activiteiten evenementenbeleid en de exploitatievergunningen op orde.
Dienstverlening: een conceptvisie is in voorbereiding en wordt na de verkiezingen aan de raad aangeboden.

Alles overziend kan worden gezegd dat het overgrote deel van de doelstellingen en activiteiten is gerealiseerd.
Afwijkingen kwamen soms door externe afhankelijkheden (landelijk beleid, aantallen aanvragen, respons van doelgroepen etc), soms door grotere complexiteit en soms door andere financiële prioriteiten.
In dit jaarverslag benoemen we de oorzaken en we leren hiervan. We blijven samen met partners en inwoners werken aan de ontwikkeling van Coevorden. Belangrijk is dat we koers houden: bouwen aan een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is.

Wat zijn de belangrijkste financiële afwijkingen in 2025 en wat leren we daarvan?

Het voorlopig resultaat van het jaar 2025 laat een overschot zien van € 1.392.000. Het positief saldo kwam voor een groot deel doordat diverse voorgenomen bestedingen niet zijn gerealiseerd. Belangrijkste oorzaken daarvan zijn dat we evenwicht zoeken in het terugdringen van onze personeelskosten (salaris en inhuur) versus de steeds schaarser en duurder wordende markt voor het wegzetten van opdrachten. Deze werkzaamheden verwachten we in 2026 en deels na 2026 te realiseren. We stellen de Raad dit jaar echter voor om budgetten niet over te hevelen naar 2026. Voor activiteiten die betrekking hebben op 2026 geldt dat eventuele afwijkingen kunnen worden gemeld via de bestuursrapportage 2026, waarbij de ondergrens van € 50.000 zoals opgenomen in het financieel beleid van toepassing is. Voor opgaven die betrekking hebben op 2027 en verder is deze uitvraag voor de kaderbrief het juiste moment, zodat een integrale afweging kan plaatsvinden.

Het voorlopige resultaat 2025 is het resultaat ten opzichte van de bestuursrapportage 2025, waarin door de raad is bijgestuurd op een te verwachten financiële tekort door € 3,8 miljoen, door uit de algemene reserve extra budget ter beschikking te stellen. De belangrijkste oorzaken hiervoor waren de overschrijdingen binnen de jeugdzorg en de tijdelijk hogere kosten voor personeel en inhuur. Voor de volledige toelichting verwijzen we naar de bestuursrapportage 2025.

In het resultaat is rekening gehouden met een nieuwe en verplichte dotatie aan de voorziening voor oud-wethouders van € 2,1 miljoen (i.v.m. de overdracht pensioenen naar het ABP vanaf 2028). Als we de dotatie aan deze voorziening buiten beschouwing laten, dan is de conclusie dat het positieve resultaat het tekort in de bestuursrapportage 2025 nagenoeg compenseert. Als de raad besluit tot resultaatsbestemming door overheveling, wordt deze onttrokken uit de algemene reserves en is dit feitelijk het negatieve resultaat.

Voor een juist beeld van de jaarrekening 2025 is het belangrijk om het financieel resultaat van de programma’s 1. Bouwen voor de samenleving, 2. Duurzaamheid, 3. Samen en 4. Eigenheid dorpen en wijken te lezen in samenhang met het programma 5. Fundering voor de toekomst. Binnen programma 5 worden namelijk centraal de personeelskosten van de andere programma’s verantwoord, inclusief inhuur. Daarbij vindt er geen interne doorbelasting plaats naar de verschillende programma’s.

Het totale tekort op de personeelskosten (salarissen en inhuur) is € 2,4 miljoen. M.b.t. de overschrijding van de personeelskosten is in 2025 de focus gelegd op het terugdringen van de inhuur. Het effect zal ook het komende jaar zichtbaar worden. Het structureel beheersen van de personeelskosten zal ook in 2026 een hoge prioriteit krijgen. Een gedetailleerde toelichting op de ontwikkeling van de personeelskosten is te vinden in het programma 5 'Fundering voor de toekomst'.