Ontwikkeling inkomsten

Toelichting op de septembercirculaire

Accressen
De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. De rijksuitgaven hebben direct invloed op de omvang van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Dit wordt de accresontwikkeling genoemd.  Het accres is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. In deze septembercirculaire is zowel het volume accres als het loon- en prijsaccres naar boven bijgesteld.

De ontwikkeling van de uitkeringsbasis is per saldo negatief
Gemeenten kunnen de daling van de uitkeringsbasis goedmaken door evenredig te stijgen met de aantallen. Groeigemeenten lukt dat gemakkelijk, de plattelandsgemeenten moeten hier veelal een veer laten, om helemaal niet te spreken over krimpgemeenten. In deze circulaire zijn de nieuwe ramingen verwerkt van de ontwikkeling van de uitkeringsbasis. Dit heeft een negatief effect voor onze gemeente. Door het actualiseren van de maatstaven heeft het onderdeel hoeveelheidsverschillen een positief effect. 

Stelposten
Vanaf 2028 neem het Rijk een financieel voorschot op de nog te nemen maatregelen om het jeugdzorgstelsel te beheersen. Deze kortingen zijn gebaseerd op:
- Het sturen op de trajectduur van jeugdhulptrajecten (€ 68 miljoen);
- De invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg (€ 260 miljoen).
In afstemming met onze toezichthouder mogen wij deze korting budgettair neutraal verwerken in onze Programmabegroting. Dit is toegestaan aangezien de wetgeving nog vastgesteld dient te worden en dit onder de verantwoordelijkheid van het Rijk valt.

In het coalitieakkoord van het kabinet is een maatregel opgenomen waarbij de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening met ingang van 1 januari 2029 wordt geschrapt. Hiervoor is in de meicirculaire een korting gerealiseerd van € 1,4 miljard. Als vangnet is er € 430 miljoen toegevoegd voor inwoners die niet in staat zijn de huishoudelijke hulp zelf te regelen. Het is nog onduidelijk hoe dit vangnet eruit komt te zien. Als gevolg hiervan kunnen gemeenten nog niet inzichtelijk maken wat de daadwerkelijke financiële gevolgen zijn van het nieuwe beleid. Voor het netto-effect van circa € 2,0 miljoen voor gemeente Coevorden mogen wij een stelpost opnemen. Dit voorkomt dat gemeenten onnodige bezuinigingen doorvoeren om de begroting (meerjarig) sluitend te maken. 

Taakmutaties
In deze septembercirculaire worden middelen voor een aantal taakmutaties bijgesteld. De taakmutaties worden budgettair neutraal verwerkt. Dat betekent dat tegenover de hogere inkomsten ook een kostenstijging wordt begroot. De grootste mutatie heeft betrekking op de wet Versterking regie volkshuisvesting. Met de inwerkingtreding van deze wet ontstaan extra werkzaamheden voor medeoverheden. Dit gaat zowel over de uitvoeringskosten als over de integrale dienstverlening. 

IU/DU/SU
Openbare bibliotheken
In 2027 wordt een bedrag van € 62 miljoen beschikbaar gesteld aan gemeenten om te kunnen voldoen aan de gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. Het aanbod van deze voorzieningen moet als geheel binnen redelijke afstand voor de inwoners toegankelijk zijn en ten minste één  bibliotheekvoorziening in stand houden die alle vijf de wettelijke bibliotheekfuncties vervult,  een fysieke collectie heeft en over een professionele personeelsbezetting beschikt. 

IBO problematische schulden
Het kabinet heeft vroegsignalering ingevoerd om problematische schulden in een zo vroeg mogelijk stadium aan te pakken.  Vanuit het ministerie van SZW wordt vanaf 2027 structureel € 19,7 miljoen beschikbaar gesteld. 
Deze middelen zijn bedoeld om vroegsignalering beter in te richten.