Van inzicht naar keuzes
Het wordt voor gemeenten steeds lastiger om de begroting structureel sluitend te krijgen en tegelijkertijd financieel gezond te blijven. Ook Coevorden staat voor deze opgave. Tegen deze achtergrond heeft deze begroting een sober karakter. Het college kiest ervoor om op dit moment geen aanvullende lastenverzwaringen voor inwoners en ondernemers door te voeren ten opzichte van de Kaderbrief 2027. Tegelijkertijd worden geen extra middelen vrijgemaakt voor nieuwe beleidskeuzes. Met deze aanpak kiezen we bewust voor financiële terughoudendheid. Zo voorkomen we dat nieuwe structurele verplichtingen worden aangegaan zonder voldoende inzicht in de financiële gevolgen op langere termijn.
Deze keuze betekent niet dat we onze ambities loslaten. Integendeel: zij onderstreept het belang van scherpe prioriteiten en een zorgvuldige afweging van wat we doen, wat we blijven doen en waar andere keuzes nodig zijn. Alleen zo kunnen we onze maatschappelijke opgaven verbinden aan een financieel verantwoord beleid.
Een veranderende financiële en bestuurlijke context
Naast de ontwikkeling van onze eigen financiën hebben we te maken met landelijke ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de taken, verantwoordelijkheden en financiële positie van gemeenten. De financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten en de balans tussen taken, bevoegdheden, verantwoordelijkheden en beschikbare middelen zijn daarbij belangrijke thema’s. Ook het rapport van de Studiegroep Interbestuurlijke Verhoudingen onder leiding van Han Polman geeft richting aan deze discussie.
Ook binnen het jeugddomein zijn de financiële en bestuurlijke kaders volop in ontwikkeling. De vorming van de nieuwe gemeenschappelijke regeling, ontwikkelingen in wet- en regelgeving en de verwachte uitkomsten van de deskundigencommissie onder leiding van Tamara van Ark kunnen gevolgen hebben voor de inrichting, uitvoering en financiering van de jeugdzorg. Deze ontwikkelingen maken dat het niet verstandig is om nu vooruit te lopen op structurele financiële keuzes waarvan de toekomstige kaders nog niet volledig duidelijk zijn. We volgen deze ontwikkelingen nauwgezet en betrekken de financiële en inhoudelijke consequenties bij de verdere uitwerking van onze financiële strategie en de Kaderbrief 2028.
Financieel actieplan
De financiële uitdaging vraagt om een realistische en financieel verantwoorde koers. De centrale vraag is hoe we onze structurele baten en lasten duurzaam met elkaar in evenwicht houden. Dat vraagt om inzicht in ons bestaande beleid, scherpe prioriteiten en het vermogen om keuzes te maken. Daarom brengen we de komende periode binnen alle portefeuilles het bestaande beleid, de beschikbare middelen, financiële verplichtingen en aanwezige keuzeruimte in beeld. Daarbij betrekken we nadrukkelijk de verdere uitvoering van het coalitieakkoord. We kijken niet alleen naar besparingsmogelijkheden, maar ook naar de maatschappelijke effectiviteit en financiële houdbaarheid van beleid op langere termijn. In de Kaderbrief 2028 brengen we deze inzichten samen in een integrale financiële strategie. Daarnaast werken we een afzonderlijke strategie voor de toeristenbelasting uit, zodat toekomstige keuzes hierover kunnen worden gemaakt binnen een bredere financiële en beleidsmatige afweging.
Met deze begroting zetten we een eerste noodzakelijke stap. We kiezen voor financiële discipline en bestuurlijke verantwoordelijkheid en werken tegelijkertijd aan de keuzes die nodig zijn om onze ambities voor de komende jaren duurzaam waar te maken.
Een veranderende samenleving
Maatschappelijke ontwikkelingen hebben steeds meer invloed op het werk van de gemeente. Meningen verschillen vaker en scherper van elkaar en het vertrouwen in overheid en instituties staat onder druk. Dit vraagt om een bestuur dat niet alleen richting geeft, maar ook verbindt. Wij vinden het belangrijk dat inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief kunnen meedenken en meedoen. Daarom blijven we investeren in participatie, gebiedsgericht werken, inclusie, samenwerking en dienstverlening. We geven uitvoering aan de participatieverordening en de visie op dienstverlening en blijven ervaring opdoen met nieuwe vormen van betrokkenheid van inwoners bij de inrichting van hun leefomgeving. Goede dienstverlening begint met luisteren, samenwerken en duidelijk communiceren. Daarmee versterken we niet alleen de kwaliteit van besluiten, maar ook het vertrouwen tussen inwoners en overheid.
Sociaal domein: bouwen aan zorgzame gemeenschappen
We blijven investeren in een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien en ondersteuning dichtbij beschikbaar is. Dat doen we door de kracht van inwoners, verenigingen en informele netwerken verder te versterken. Daarnaast zetten we de doorontwikkeling van integraal werken binnen het sociaal domein voort. Door ondersteuning, zorg, participatie, gezondheid en bestaanszekerheid beter met elkaar te verbinden, kunnen we inwoners sneller en effectiever helpen.
Een zorgzame samenleving is ook een veilige samenleving. Daarom geven we uitvoering aan het Integraal Veiligheidsplan en werken we samen met inwoners, maatschappelijke partners en veiligheidspartners aan een veilige en leefbare gemeente.
Jeugd
De druk op de jeugdzorg blijft onverminderd groot. Stijgende kosten, een groeiende zorgvraag en onzekerheid over de toekomstige financiering door het Rijk zorgen voor een blijvende uitdaging. Samen met regionale partners zetten we in op het versterken van preventie, het beter organiseren van ondersteuning en het beheersbaar houden van de kosten. Tegelijkertijd blijven we ons inzetten voor passende hulp voor kinderen en gezinnen die deze ondersteuning nodig hebben. Hierbij zoeken we voortdurend naar de juiste balans tussen kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.
Ruimte, wonen en economie
De verdere implementatie van de Omgevingswet blijft een belangrijke ontwikkeling. We werken integraal aan een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving waarin wonen, werken, duurzaamheid, erfgoed, natuur en economie met elkaar in balans zijn. Op het gebied van wonen zetten we de ingezette woningbouwopgave voort. Voor de langere termijn is er focus op de realisatie van 7500 woningen.
Ook blijven we werken aan een sterke economie. Samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke partners investeren we in een aantrekkelijk ondernemingsklimaat, toekomstbestendige bedrijventerreinen en een vitaal buitengebied. Daarnaast geven we verdere uitvoering aan het actieplan voor de agrarische sector.
Regionale samenwerking en toekomstperspectief
Met Koers 2050 ontwikkelen we in dialoog met samenleving, college en raad in 2027 een helder toekomstperspectief waarin we als gemeente onze huidige en gewenste positie bepalen inclusief een consistente gemeentelijke koers daarnaartoe. Dat helpt ons om binnen alle mogelijkheden en middelen scherpe keuzes te maken en kansen te creëren en
partners uit te nodigen met ons mee te bouwen.
Veel maatschappelijke opgaven houden niet op bij de gemeentegrens. Daarom blijven wij actief samenwerken binnen Regio Emmen, Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe, Dutch TechZone en andere regionale samenwerkingsverbanden. De komende jaren bieden belangrijke kansen voor de regio. De ontwikkeling van de Nedersaksenlijn, investeringen in bereikbaarheid en nieuwe economische perspectieven kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de brede welvaart van Zuidoost-Drenthe. Samen met regionale partners werken we aan de verdere ontwikkeling van Regio Emmen als strategisch samenwerkingsverband voor de toekomst van de regio. Daarbij zetten we in op economische ontwikkeling, wonen, onderwijs, arbeidsmarkt, bereikbaarheid en leefbaarheid. We hebben daarbij nadrukkelijk oog voor de positie, belangen en kansen van Coevorden.
Samen slimmer werken voor en met Coevorden
Een toekomstbestendige organisatie is een belangrijke voorwaarde om onze maatschappelijke ambities waar te maken. Daarom zetten we het programma Samen Slimmer Werken voort. De arbeidsmarkt blijft krap en vraagt om een aantrekkelijke werkgever die investeert in medewerkers, professionalisering en duurzame inzetbaarheid. In 2027 werken we toe naar één realistische loonsom, die aansluit bij de beschikbare financiële ruimte en de daadwerkelijke opgaven van de organisatie. Daarnaast werken we verder aan digitalisering, datagedreven werken en procesverbetering.
We zetten verdere stappen in het optimaliseren van sturen en verantwoorden, het versterken van onze informatievoorziening en de uitvoering van de digitaliseringsagenda. Hierdoor ontstaat meer overzicht, meer slagkracht en betere ondersteuning van inwoners, ondernemers en bestuur.
Onze medewerkers maken dagelijks het verschil voor inwoners. Daarom blijven we investeren in hun werkplezier, ontwikkeling en samenwerking, zodat zij optimaal kunnen bijdragen aan de maatschappelijke opgaven van Coevorden.
Tot slot
2027 staat in het teken van het starten met uitvoering geven aan de ambities van deze nieuwe bestuursperiode. Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en regionale partners werken we aan een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is. Ondanks de uitdagingen die voor ons liggen, kijken wij met vertrouwen naar de toekomst. Door samen te werken, duidelijke keuzes te maken en te investeren in wat echt belangrijk is, bouwen we verder aan een sterk, leefbaar en toekomstbestendig Coevorden. Samen bouwen we aan een sterke toekomst.