Programma 2 | Duurzaamheid

In 2027 zal er landelijk opnieuw veel aandacht moeten zijn voor energiezekerheid en de invloed van geopolitieke ontwikkelingen hierop. De positie van energie verandert onder andere door de Omgevingswet (2024), de nieuwe Energiewet [2026], de Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie [2026], het gewijzigde prioriteringskader voor energie aanvragen [2026] en de Wet Collectieve Warmte [waarschijnlijk 2027]. Het gaat niet langer uitsluitend over energiebesparing en CO2-reductie, maar steeds meer over systeemdenken, flexibiliteit, lokale samenwerking, energieopslag, strategie en tijdige afstemming. De ernst van de situatie blijkt uit harde stops, wachtlijsten en dreigend stroomtekort. Dit alles heeft een grote maatschappelijke impact. 

Sinds augustus 2024 is de Natuurherstelverordening (NHV) van kracht. Dit is een bindende verordening en de uitvoering is verplicht. De opgaven voor herstel van biodiversiteit zijn groot en de uitvoering zal deels bij de gemeenten komen te liggen. In september 2027 moet er voor Nederland een definitief Natuur Herstelplan zijn opgesteld en hierin wordt ook de impact voor gemeenten duidelijk. Naar verwachting zal dit invloed hebben op onder andere ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente en het beheer van ons groen.

Doel:

Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) vormt een belangrijke schakel in de uitvoering van de ambities uit het coalitieakkoord. Door scherper inzicht te verkrijgen in de omvang, kwaliteit, prestaties en vervangingsopgaven van de openbare ruimte ontstaat een betere basis voor prioritering, programmering en financiële afwegingen binnen de begroting en de meerjarenraming. Daarmee draagt IBOR bij aan een wendbare, toekomstbestendige organisatie die effectief kan inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende omstandigheden.

Het doel van dit project is te komen tot het effectief, efficiënt, doelgericht en financieel duurzaam organiseren van het beheer op de openbare ruimte. Daarmee kunnen we onderbouwen wat nodig is en inzichtelijk maken wat het kost om beheer uit te voeren. We groeien hiermee van reactief naar strategisch beheer. De belangrijkste stap hierin is het op orde brengen van de data. Dit geeft een basis voor het vervolg om strategieën te ontwikkelen voor de maatschappelijke doelen, om inwonersparticipatie doelgericht in de leefomgeving in te zetten en financiële doorrekeningen te maken. Zo werken we toe naar beheersing op de kapitaalgoederen.

Doelstellingen:

• Het versterken van de informatiepositie van de gemeente door te investeren in beheerdata, digitalisering en datagedreven werken. Dit legt het fundament om in de toekomst transparante keuzes, doelmatige inzet van middelen en een betere balans tussen ambities, taken en beschikbare financiële middelen voor te leggen ter besluitvorming. Dit draagt bij aan een toekomstbestendige openbare ruimte die aansluit bij maatschappelijke ambities en doelmatige inzet van financiële middelen. Dit project brengt beheeropgaven, kwaliteitsniveaus en investeringsbehoeften integraal in beeld en verbindt deze met opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie en leefbaarheid. 
  
  
• De komende jaren werken wij gefaseerd en risico gestuurd aan het vergroten van het inzicht in de openbare ruimte. Waarbij de focus in eerste instantie ligt op de assets[1] met de grootste risico's en wettelijke beheeropgaven. Stapsgewijs ontstaat zo een integraal beeld van de beheeropgaven. Dit stelt het bestuur en de raad beter in staat om onderbouwde keuzes te maken over het wijzigen van kwaliteitsniveaus, investeringen en beschikbare middelen. Daarmee dragen wij bij aan een veilige, leefbare, duurzame en financieel beheersbare openbare ruimte. 
  
  
• Binnen het project Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) werken we stapsgewijs, doormiddel van deelnota’s, toe naar een steeds beter onderbouwde basis voor integrale afwegingen van opgaven, middelen en risico’s. De totale set aan deelnota’s tezamen (naar verwachting 2029-2030 gereed) leidt tot kaderstellende keuzes. Dit project resulteert uiteindelijk in een basis voor een realistische en stabiele meerjarenbegroting per onderdeel.
  
  
• We versterken het vermogen van de organisatie om op een planmatige en toekomstgerichte wijze te sturen op de kwaliteit van de openbare ruimte. Dit stelt ons in staat om tijdig in te spelen op ontwikkelingen, risico's beheersbaar te houden en beschikbare middelen doelmatig in te zetten. Uiteindelijk leidt dit tot een openbare ruimte die beter aansluit bij de financiële middelen, de kwaliteitsambitie van uw raad, en bij behoeften van inwoners, ondernemers en bezoekers. Een openbare ruimte die toekomstbestendig, veilig, gezond en duurzaam kan worden beheerd en ontwikkeld.
  
  

  ---

  [1] Met assets bedoelen we alle fysieke onderdelen van de openbare ruimte die de gemeente bezit, beheert en onderhoudt. Denk hierbij aan wegen, bruggen, openbare verlichting, riolering, groenvoorzieningen, speeltoestellen, verkeersvoorzieningen en andere objecten die essentieel zijn voor een veilige, bereikbare en aantrekkelijke leefomgeving.

Doel:

De gemeente Coevorden ontwikkelt zich duurzaam en toekomstbestendig, met ruimte voor economische groei en een gezonde leefomgeving. We versterken de samenwerking met inwoners, ondernemers, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties rondom duurzaamheid. We dragen bij aan een groene en gezonde leefomgeving en werken samen aan een energieneutrale samenleving.

Doelstellingen:

• Het realiseren van de ambities uit de Duurzaamheidsvisie. 

• In 2027 vergroten we de bewustwording van duurzaamheid onder inwoners en stimuleren we duurzaam gedrag door kennis te delen en inspiratie en handelingsperspectief te bieden. Hierdoor neemt de betrokkenheid van inwoners bij de duurzaamheidsopgaven van de gemeente toe. 

• Binnen de gemeente Coevorden bereiden we ons voor op de effecten van klimaatverandering met als ambitie een gezonde, groene leefomgeving, waarin het prettig wonen is. 

• We werken samen met inwoners en externe belanghebbenden aan het behouden en versterken van biodiversiteit in de gemeente. We gaan hierbij uit van het concept Basiskwaliteit Natuur (BKN), zoals omschreven in de in 2025 vastgestelde Leidraad Biodiversiteit. 

• We stimuleren een economie met gesloten kringlopen, waarbij lokaal produceren en verkopen de norm is. Samen met het bedrijfsleven en kennisinstanties werken we aan gunstige randvoorwaarden zodat innovatieve en circulaire bedrijvigheid de ruimte krijgt. 

• In de gemeente Coevorden hebben we sterke energie-coöperaties die in staat zijn om lokale energieprojecten op te starten. 

• De zonneroute A37 biedt de kans om lokaal opgewekte energie zoveel mogelijk lokaal te benutten. We zetten ons ervoor in dat deze energie deels in lokaal eigendom komt, zodat opbrengsten en zeggenschap in de gemeente terechtkomen. Ook het lokale bedrijfsleven kan hiervan profiteren. Omdat niet alle opgewekte energie direct kan worden afgenomen, kan opslag onderdeel worden van het project.

• Als gemeente voldoen we aan de wettelijke eisen omtrent het realiseren van een aardgasvrije samenleving in 2050.

Doel:

Het verminderen van de hoeveelheid huishoudelijk restafval en stimuleren van afvalscheiding met oog op de transitie van een lineaire naar circulaire economie, alsook het betaalbaar houden van de afvalstoffenheffing.

Doelstellingen:

• Realiseren van de VANG-doelstelling van maximaal 100kg restafval per inwoner.      
• Realiseren van de VANG-doelstelling van minimaal 75% afvalscheiding.     
• Realiseren van de VANG-doelstelling van minimaal 65% recycling.  

Doel:

De gemeente Coevorden zet in op het behouden en versterken van groene en blauwe elementen binnen de openbare (leef)omgeving. Groen en water dragen bij aan biodiversiteit, klimaatbestendigheid, een gezonde leefomgeving en de ruimtelijke kwaliteit van onze gemeente. Door groene en blauwe structuren te beschermen en te ontwikkelen, versterken we de identiteit, de biodiversiteit, leefbaarheid en aantrekkingskracht van zowel stedelijke als landelijke gebieden.

Doelstellingen:

• We geven de leefomgeving in de gemeente Coevorden vorm en inhoud op basis van de landschapstypen-kaart uit de notitie Ruimtelijke kwaliteit.
• We behouden en beschermen ons huidige groenareaal.
• We leggen het groen duurzaam en bestendig aan.
• We streven naar een krachtige en robuuste groene structuur.