In de begroting zijn de volgende zaken financieel verwerkt:
- Vanuit de Kaderbrief de loon- en prijsontwikkeling
De loon- en prijsontwikkelingen behoren grotendeels tot de autonome kostenstijgingen waar de gemeente slechts beperkt invloed op heeft. De loonontwikkeling van de eigen organisatie is gebaseerd op de meest recente cao-afspraken en verwachtingen ten aanzien van toekomstige salarisontwikkelingen. Daarnaast is rekening gehouden met prijscompensatie voor reguliere budgetten, subsidies en verschillende uitvoeringskosten. De huidige cao heeft een loopt tijd van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. Bekrachtiging van het akkoord door de werkgever heeft in 2025 plaatsgevonden. De onderhandelingen over een nieuwe cao zijn nog niet gestart en zullen naar verwachting in december 2026 van start gaan. In deze begroting zijn wij van een verwachte loonstijging van 2% uitgegaan vanaf 1 april 2027. De financiële effecten hiervan zijn verwerkt in de personeelsbegroting en verwerkt in het meerjarenperspectief. - Vanuit de Kaderbrief de bijdragen aan de verbonden partijen
De stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door loon- en prijsstijgingen en ontwikkelingen binnen de uitvoering van de betreffende organisaties. Uw raad is hierover recent geïnformeerd via de behandeling van de begrotingen en zienswijzen van de verbonden partijen. De financiële effecten zijn in de Kaderbrief verwerkt en maken onderdeel uit van het meerjarig financieel perspectief. - Vanuit de Kaderbrief de autonome ontwikkelingen
Onder de autonome ontwikkelingen zijn een viertal opgaven genoemd. Op basis van het ontstane inzicht in de benodigde formatie en inhuur is duidelijk geworden wat de concrete opgave en strategische vraagstukken zijn (€ 1,5 miljoen structureel aanvullend lastenbudget opgenomen). Het is duidelijk welke formatie benodigd is om onze huidige taken goed uit te voeren. Daarnaast zullen in de begroting vanaf 2029 de kapitaallasten worden opgenomen voor de nieuwe Gemeentewerf en zijn de financiële gevolgen van twee praktisch niet uitvoerbare taakstellingen teruggedraaid. - Vanuit de Kaderbrief de onontkoombare en onvermijdbare keuzes
Naast de autonome ontwikkelingen zien wij een aantal opgaven waarvoor besluitvorming op korte termijn noodzakelijk is. Het betreft onder andere de implementatie van de nieuwe Archiefwet, de samenwerking binnen i-Boce, de regionale Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Drenthe en de vervanging van hybride vergaderapparatuur. Deze opgaven vloeien voort uit wettelijke verplichtingen, regionale afspraken of de continuïteit van de gemeentelijke bedrijfsvoering. De financiële effecten zijn opgenomen in het meerjarig perspectief. - Vanuit de Kaderbrief 2027 het verhogen tarief OZB voor niet-woningen met 10% (structureel).
- Actualisatie van de vaste activa voor de komende jaren (kapitaallasten).
- Nieuwe ontwikkelingen die het college aan de raad voorstelt.
Overige punten:
- De mei- en septembercirculaire zijn verwerkt.
- Conform advies van de provincie zijn als gevolg van de financiële ontwikkelingen binnen de jeugdhulp en de huishoudelijke hulp twee stelposten opgenomen, waardoor de afname van de bijdrage van het Rijk in 2028 (€ 600K) en vanaf 2029 (€ 2.600K) teniet wordt gedaan. Als het Rijk deze taakstellingen alsnog gaat uitvoeren dan wordt de opgave voor ons als gemeente groter.
- Onze inkomsten uit belastingen, leges, heffingen, huren en pachten hebben wij geïndexeerd met 2,1%. zoals vastgesteld in de Kaderbrief 2027. Waar wij in de uitwerking in deze begroting afwijken van dit percentage, hebben wij dit vermeld en toegelicht in de paragraaf lokale heffingen.
- Onze begroting is gebaseerd op constante prijzen. Dat betekent dat wij onze inkomsten en uitgaven voor de komende vier jaren hebben begroot op basis van het prijspeil van 2027. Jaarlijks berekenen en begroten wij het effect van inflatiecorrectie op onze inkomsten en uitgaven.
- De rente die wij toerekenen aan investeringen is 1,5%. Dit is onze vaste interne rekenrente.
- Wij verwachten van 2027 tot en met 2030 in totaal € 110 miljoen langlopende leningen aan te moeten trekken. Dit bedrag bestaat deels uit herfinanciering en aanvullende financiering voor investeringsprojecten. Meer informatie over onze leningenportefeuille staat in de paragraaf "Financiering".
- Wij hebben een stelpost voor uitgaven die onvoorzien, onuitstelbaar en onvermijdbaar zijn (de drie O's). Deze stelpost bevat jaarlijks € 50.000. Bij uitgaven gedurende het jaar, die aan deze criteria voldoen, kunnen wij een beroep doen op dit budget. Als dit aan de orde is, dan informeren wij uw gemeenteraad hierover in de Bestuursrapportage 2027, een separaat raadsvoorstel of in de verslaggeving in het Jaarverslag 2026.
- Wij hebben een stelpost voor vervangingsinvesteringen. Het volume van deze stelpost is € 100.000 per jaar voor alle jaarschijven. Dit bedrag is beschikbaar voor reguliere vervangingsinvesteringen in onze openbare ruimte, tractiemiddelen, huisvesting, facilitaire zaken en ICT.